İçeriğe geç
Çatı GES Atlası81 il · üretim · tarife · mevzuat

Sözlük

Adalanma

Adalanma, dağıtım şebekesinin içinde üretim tesisi bulunan bir kısmının, şebekeden fiziksel olarak kopmasına rağmen enerjili kalmaya devam etmesidir; lisanssız üretim tesislerinde şebekenin bir bölümünü kapsayan adalanmaya izin verilmez.

Yönetmelik adalanmayı, dağıtım sisteminin üretim tesisi bulunan bir bölgesinin dağıtım sisteminden fiziksel olarak ayrılıp enerjili kalması olarak tanımlar (Yönetmelik md. 4/1-a). Şebeke kesildiğinde bir sokaktaki çatı GES’leri o hattı beslemeyi sürdürürse ortaya çıkan “ada” budur. Hattı enerjisiz sanan arıza ekibi için can güvenliği riski doğar; şebeke geri geldiğinde de senkronize olmayan iki kaynağın birleşmesi cihazlara zarar verebilir.

Bu nedenle yönetmelik kuralı açıktır: kısa devre arızasında ya da şebeke enerjisiz kaldığında üretim tesisi, bağlantı noktası itibarıyla şebekeden ayrılır ve şebekeye enerji vermez. Şebekenin bir bölümünü içine alan adalanmaya izin verilmez. Ancak bu şekilde şebekeden ayrılmış üretim tesisi, kendisiyle birlikte izole kalan tüketim tesisi bölümünü şebekeden bağımsız besleyebilir (Yönetmelik md. 6/4).

Örnek

Şebeke kesintisi sırasında yalnızca şebekeye bağlı çalışan bir inverter üretimi durdurur; paneller güneş altında olsa da ev elektriksiz kalır. Bataryalı ve uygun ayırma düzeneğine sahip bir hibrit inverter ise evi şebekeden ayırdıktan sonra seçili yükleri beslemeyi sürdürebilir. Bu durumda ev, şebekeye enerji vermediği sürece yönetmelik anlamında yasak bir ada oluşturmaz. Ayrıntılar şebeke kesintisinde GES rehberinde yer alıyor.

Sık karıştırılan kavramlar

  • Adalanma ile izole üretim tesisi: Yönetmelik, iletim ya da dağıtım sistemiyle hiçbir bağlantısı olmadan çalışan tesisleri ayrı bir muafiyet grubunda sayar (Yönetmelik md. 5/1-b); bunlar zaten şebekeye bağlı değildir.
  • Adalanma ile yedek güç: Kendi tesisatını şebekeden ayırıp besleyen sistem yedek güç sağlar; yasaklanan, şebekenin bir parçasını enerjili bırakmaktır.

Diğer terimler için sözlük dizinine bakın.

Kaynaklar

  1. Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği (güncel metin)