Sözlük
Global radyasyon
Global radyasyon, güneşten doğrudan gelen ışınım ile gökyüzünden saçılarak gelen yaygın ışınımın bir yüzeye birlikte düşen toplam enerjisidir; genellikle yatay bir metrekare için kWh/m² cinsinden verilir.
Güneşten gelen enerjinin bir kısmı doğrudan güneş diskinden gelir; bir kısmı ise havadaki moleküller, bulut ve pus tarafından saçılarak gökyüzünün her yönünden ulaşır. PVGIS kılavuzu bu ikinci kısma yaygın (difüz) ışınım der ve yere ulaşan ışınımın büyük bir bölümünün bu yolla geldiğini belirtir. İkisinin toplamı global radyasyondur. Yatay yüzey için verilen değer “yatay global ışınım” adını alır ve bir metrekare yatay düzleme belli bir sürede düşen güneş enerjisini kWh/m² olarak gösterir.
Eğimli bir panel yüzeyi için hesap biraz değişir: panel düzlemine düşen global ışınıma doğrudan ve yaygın bileşenlerin yanında yerden yansıyan ışınım da eklenir. PVGIS bu bileşenleri saatlik veride ayrı ayrı verebilir. Panelin eğimi ve yönü, yatay global radyasyonun ne kadarının panele ulaştığını belirler; bu konu çatı yönü ve eğimi rehberinde ayrıca ele alınıyor.
Örnek
Güneş Enerjisi Potansiyel Atlası’nın (GEPA) il grafiklerinden okunan yıllık yatay global radyasyon Ankara için 1.476, Antalya için 1.650 kWh/m² düzeyindedir (GEPA, Eylül 2026 çekimi). Aynı iki ilin PVGIS’e göre özgül üretimi sırasıyla 1.484 kWh/kWp ve 1.642 kWh/kWp. Global radyasyon yüksek olan ilde panel başına üretim de genellikle yüksek çıkar; ancak iki veri seti farklı yöntemlerle hazırlandığı için oranlar birebir örtüşmez.
Sık karıştırılan kavramlar
- Işınım miktarı ile ışınım şiddeti: kWh/m² bir süre boyunca biriken enerjidir; W/m² ise anlık şiddettir. kWp tanımındaki 1000 W/m² bir şiddet değeridir.
- Global radyasyon ile güneşlenme süresi: Saat/yıl ile verilen güneşlenme süresi güneşin göründüğü süreyi anlatır, yüzeye düşen enerji miktarını değil.
- Yatay ile panel düzlemi: Yatay global değer, eğimli bir çatıya düşen ışınımla aynı sayı değildir.
Diğer terimler için sözlük dizinine bakın.