Çatı GES başvurusu nereye yapılır?

Çatı GES başvurusu, tüketim tesisinizin bağlı olduğu şebekeyi işleten kuruluşa, yani çoğu durumda ilinizdeki görevli dağıtım şirketine elektronik ortamda yapılır (Yönetmelik md. 10/1). Yönetmelik bu kuruluşa "ilgili şebeke işletmecisi" der; tüketim tesisi iletim seviyesinden bağlıysa bu rol TEİAŞ’a, organize sanayi bölgesindeyse OSB dağıtım lisansı sahibine geçer. Faturanızı gönderen tedarik şirketi başvuru makamı değildir.

Neden dağıtım şirketi?

Yönetmelik, başvuru makamını bir kurum adıyla değil işleviyle tanımlar. Bunun gerekçeleri şöyle sıralanabilir:

1. Tanım gereği. "İlgili şebeke işletmecisi" ilgisine göre TEİAŞ’ı, dağıtım şirketini, OSB dağıtım lisansı veya EB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiyi ifade eder (Yönetmelik md. 4/1-l). Konut ve küçük işyeri çatıları dağıtım şebekesine bağlı olduğu için muhatap dağıtım şirketidir.
2. Bağlantı dağıtım sistemine yapılır. Yönetmelik kapsamındaki tesisler, sayılan istisnalar dışında dağıtım sistemine bağlanır ve şebeke işletmecisi tesisi AG ya da OG seviyesinden bağlayabilir (Yönetmelik md. 7/1).
3. Değerlendirmeyi şebeke işletmecisinin komisyonu yapar. Dağıtım şirketlerindeki komisyon TEİAŞ, TEDAŞ ve ilgili şebeke işletmecisinin birer temsilcisinden oluşur ve oy çokluğuyla karar alır (Yönetmelik md. 12/2).
4. Sonuçlar oradan ilan edilir. Evrak ve teknik değerlendirme sonuçları şebeke işletmecisinin internet sayfasında yayımlanır (Yönetmelik md. 13/3 ve 15/1-a).

Dağıtım şirketi mi, tedarik şirketi mi?

İki şirket sık karıştırılır; sürecin farklı aşamalarında farklı rolleri vardır:

Konu	Muhatap
Başvuru, evrak ve teknik değerlendirme	İlgili şebeke işletmecisi (dağıtım şirketi)
Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu ve bağlantı anlaşması	İlgili şebeke işletmecisi (md. 15–17)
Sayaçların temini ve tesisi (dağıtım seviyesi)	Dağıtım şebeke işletmecisi (md. 21/5)
İhtiyaç fazlası enerjinin satın alınması ve ödeme	Görevli tedarik şirketi (md. 26/4 ve 26/7)
Tüketim birleştirme başvurusu	İlgili şebeke işletmecisi, yazılı başvuruyla (md. 29/2)

Tedarik şirketinin görevini görevli tedarik şirketi sözlük maddesinde bulabilirsiniz.

İlinize göre dağıtım şirketi

Türkiye 21 dağıtım bölgesine ayrılır ve her il bir bölgeye bağlıdır (ELDER listesi). Birkaç örnek:

İl	Dağıtım şirketi
Ankara, Zonguldak, Kastamonu	Başkent
İzmir, Manisa	GDZ
Konya, Aksaray, Niğde, Karaman	Meram
Mersin, Adana, Gaziantep, Hatay	Toroslar
İstanbul Anadolu yakası	AYEDAŞ
İstanbul Avrupa yakası	Boğaziçi

Tam liste ve her şirketin kapsadığı iller dağıtım şirketleri veri sayfasında yer alıyor. Tablodaki eşleşme il düzeyindedir; tüketim tesisiniz bir organize sanayi bölgesinin içindeyse bölge dağıtım şirketi yerine OSB’nin kendisi muhatap olabilir. Kararsız kaldığınızda bağlantı noktanızı esas alın: yönetmelik "şebeke" kavramını tüketim tesisinin bağlantı noktasına göre iletim, dağıtım veya OSB dağıtım şebekesi olarak tanımlar (Yönetmelik md. 4/1-ş). Tesisiniz hangi şebekeye bağlıysa başvuru da o şebekenin işletmecisine yapılır.

İstisnalar

• İletim seviyesinden bağlı tüketim tesisleri. (ç) bendi kapsamındaki bir tesisin ilişkilendirileceği tüketim tesisi iletim sistemine bağlıysa üretim tesisi de iletim sistemine bağlanır ve dağıtım şirketinin yürüttüğü işler TEİAŞ tarafından yürütülür (Yönetmelik md. 7/4).
• OSB ve endüstri bölgeleri. Bu bölgelerde dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi şebeke işletmecisidir; komisyon OSB veya EB müdürü, bölge dağıtım şirketinden bir uzman ve OSB ya da EB’den bir uzmandan oluşur (Yönetmelik md. 12/2).
• Şebekeyle bağlantısı olmayan sistemler. İmdat grupları ve şebekeye hiç bağlanmayan tesisler başvuru yerine bildirim yapar; bunlar için belge düzenlenmez (Yönetmelik md. 8/1).
• Başka bölgeye bağlantı yok. Tesis, kurulacağı dağıtım bölgesinin dışındaki bir dağıtım sistemine bağlanamaz (Yönetmelik md. 7/9). Üretim ve tüketim tesisleri de (h) bendi dışında aynı dağıtım bölgesinde olmalıdır (Yönetmelik md. 5/5).

Somut örnek

İzmir’de yaşayan ve mesken aboneliği olan bir kişi, çatısına 5 kWp’lik sistem kurmayı planlıyor. PVGIS’e göre İzmir il merkezinde 1 kWp yılda 1.580 kWh/kWp üretiyor; 5 kWp için bu yaklaşık 7.899 kWh ediyor. Başvuru makamı, İzmir ve Manisa’da şebekeyi işleten GDZ Elektrik Dağıtım’dır. Aynı kişinin Manisa’daki yazlığına ait bir abonelik de aynı dağıtım bölgesinde kaldığı için bölge şartı açısından sorun doğmaz; ancak Aydın’daki bir abonelik ADM’nin bölgesindedir ve ayrı bir şebeke işletmecisine başvuru gerektirir.

Başvuru sırasında gerekli bazı veriler (örneğin bağlantı noktasına ilişkin bilgiler) yalnızca şebeke işletmecisinde bulunabilir. Bu tür veriler yazılı olarak istenirse şebeke işletmecisi bunları üç işgünü içinde yazılı olarak verir (Yönetmelik md. 10/4).

Sık yapılan hatalar

• Başvuruyu kurulum firmasına bırakıp takip etmemek. Başvuruyu kim hazırlarsa hazırlasın başvuru sahibi, tüketim tesisinin sahibi olan gerçek ya da tüzel kişidir. Sonuç bildirimleri de başvuru sahibine yapılır; ret halinde gerekçe ve teknik değerlendirme yazılı bildirimde yer alır (Yönetmelik md. 15/1-b).
• Başvuru ayında güç değiştirmeyi sonraya bırakmak. Başvuruyu yaptığınız ay içinde kurulu gücü yazılı olarak değiştirirseniz talep tarihi başvuru tarihi sayılır ve yeni güce göre belgeler eklenir (Yönetmelik md. 10/3). Ay değiştikten sonra aynı yere yeni başvuru yapmak ise ancak ilk başvurudan vazgeçerek mümkündür.
• Tedarikçi değiştirmenin başvuru makamını değiştirdiğini sanmak. Serbest tüketici olarak başka bir tedarikçiden enerji alsanız bile şebekeyi işleten şirket aynıdır. Serbest tüketici olunan durumlarda ilişkili tüm tüketim tesislerinin tek bir tedarikçiden enerji alması gerektiğini de hatırlatalım (Yönetmelik md. 30/5).
• Bağlantı kapasitesini hiç kontrol etmemek. Dağıtım şirketleri verilen bağlantı görüşlerine ve başvurulara ilişkin bilgileri her ayın yirmi beşinci gününe kadar kendi internet sayfalarında duyurur (Yönetmelik md. 7/20). Başvurudan önce bu duyurulara bakmak, bağlantı noktanızdaki durumu anlamanıza yardım eder.

Ne yapmalısınız?

1. Faturanızdan dağıtım şirketini ve tesisat numarasını belirleyin. İl bazındaki eşleşmeyi dağıtım şirketleri sayfasından doğrulayın.
2. Başvuru belgelerini Kurul kararındaki listeye göre hazırlayın. Şebeke işletmecisi bu listede olmayan bir belgenin eksikliği gerekçesiyle başvurunuzu reddedemez (Yönetmelik md. 10/2).
3. Başvuruyu elektronik ortamda yapın ve ay sonunu gözetin. Her takvim ayında alınan başvurular bir sonraki ayın ilk yirmi gününde topluca değerlendirilir (Yönetmelik md. 13/1). Takvimin ayrıntısı için başvuru ne kadar sürer? sayfasına bakın.
4. Sonuçları şirketin internet sayfasından takip edin. Eksik ya da yanlış evrak varsa bu durum size üç işgünü içinde bildirilir (Yönetmelik md. 13/2).
5. Sonraki adımlar için rehberi izleyin. Çağrı mektubundan kabule kadar olan aşamalar başvuru adımları ve belgeler rehberinde anlatılıyor.