Soru–yanıt
İlimde ne kadar lisanssız GES kurulu?
EPDK Piyasa Gelişim Raporu’na göre illerdeki lisanssız kurulu güç ve 2024–2025 değişimi.
İlinizdeki lisanssız kurulu gücü, EPDK’nın Elektrik Piyasası 2025 Yılı Piyasa Gelişim Raporu’ndaki Tablo 1.6’dan öğrenebilirsiniz: bu tablo 81 ilin 2024 ve 2025 yıl sonu kurulu gücünü ve Türkiye toplamı içindeki payını verir. 2025 sonunda Türkiye genelinde lisanssız kurulu güç 24.032,66 MW’tır; bu, bir önceki yıla göre yüzde 26,99’luk artış demektir ve toplamın yüzde 96,79’u güneş santrallerinden oluşur (EPDK 2025 raporu). Tüm illerin değerleri lisanssız kurulu güç tablosunda ve her ilin kendi sayfasında yer alır.
En yüksek kurulu güce sahip iller
Rapora göre 2025’te de en yüksek lisanssız kurulu güç Konya’dadır. İlk yedi il, Türkiye toplamının yaklaşık yüzde 34’ünü oluşturur:
| İl | 2024 (MW) | 2025 (MW) | Değişim | 2025 payı |
|---|---|---|---|---|
| Konya | 1.277,29 | 1.538,35 | %20,4 | %6,40 |
| Şanlıurfa | 777,89 | 1.273,30 | %63,7 | %5,30 |
| Gaziantep | 1.032,69 | 1.248,72 | %20,9 | %5,20 |
| Ankara | 969,50 | 1.174,54 | %21,1 | %4,89 |
| Kayseri | 830,82 | 1.068,10 | %28,6 | %4,44 |
| İzmir | 866,26 | 1.024,24 | %18,2 | %4,26 |
| Manisa | 690,35 | 934,16 | %35,3 | %3,89 |
Kaynak: EPDK 2025 Piyasa Gelişim Raporu, Tablo 1.6. Değişim sütunu iki yılın değerlerinden hesaplanmıştır.
Sıralamanın alt ucunda Hakkari (0,54 MW), Artvin (1,17 MW), Tunceli (4,35 MW) ve Ardahan (7,25 MW) yer alır. Hakkari ve Tunceli’nin değeri iki yıl arasında değişmemiş, Ordu’nun değeri ise 9,59 MW’tan 9,58 MW’a hafifçe gerilemiştir.
Hızlı büyüyen iller
Mutlak büyüklük kadar değişim hızı da bilgi verir. Bazı illerde düşük bir başlangıç değerinden hızlı artış görülür:
- Kars: 15,52 MW’tan 85,47 MW’a, yaklaşık 5,5 kat
- Ağrı: 45,29 MW’tan 181,39 MW’a, yaklaşık 4 kat
- Van: 75,51 MW’tan 208,29 MW’a, yaklaşık 2,8 kat
- Gümüşhane: 13,66 MW’tan 35,98 MW’a, yaklaşık 2,6 kat
- Eskişehir: 476,80 MW’tan 781,08 MW’a, yüzde 63,8 artış
Rapor bu artışların nedenlerini il bazında açıklamaz. Bu yüzden tabloyu bir “yatırım göstergesi” olarak değil, bölgedeki kurulu kapasitenin ne kadar hızlı büyüdüğüne dair bir veri olarak okumak gerekir.
Tablonun söylediği ve söylemediği
İl tablosunu yorumlarken dört sınırı akılda tutmak gerekir:
- Kaynak ayrımı yok. Tablo 1.6 tüm lisanssız tesisleri kapsar. Türkiye genelinde lisanssız gücün 23.261,33 MW’ı güneştir; doğal gaz, rüzgâr, biyokütle, hidrolik ve linyit geri kalanı oluşturur. İl düzeyinde bu dağılım verilmez.
- Çatı ve arazi ayrımı yok. Aynı tablo çatı tesisleri ile arazi tesislerini birlikte sayar. Yüksek bir il toplamı, o ildeki çatı GES sayısı hakkında doğrudan bilgi vermez.
- Kurulu güç, kalan kapasite değildir. Tablo işletmedeki gücü gösterir; yeni bir başvuru için şebekede ne kadar yer kaldığını göstermez.
- Yıl sonu verisidir. Değerler 2024 ve 2025 yıl sonu itibarıyladır; yıl içinde devreye giren tesisler bir sonraki raporda görünür. Site, EPDK raporunun yayımlandığı sayfayı düzenli olarak denetler ve yeni rapor çıktığında tabloyu günceller.
Rapor ayrıca başvuru aşamasındaki kapasiteyi de ayrı bir tabloda verir: 2025 sonu itibarıyla güneş kaynaklı lisanssız başvurularda çağrı mektubu aşamasında 12.048,45 MW, bağlantı anlaşması aşamasında 8.953,55 MW bulunuyordu (Tablo 1.4).
Başvurunuz için asıl ölçü: trafo kapasitesi
Bir çatı GES başvurusunun kabul edilip edilmeyeceğini il toplamı değil, bağlanacağınız noktadaki kapasite belirler. Yönetmelik bu konuda şu kuralları koyar:
- AG seviyesinden bağlanan üretim tesislerinin toplamı, şebeke işletmecisine ait dağıtım transformatörünün gücünün yüzde ellisini geçemez (Yönetmelik md. 7/2).
- TEİAŞ her trafo merkezinin bağlantı kapasitesi bilgilerini her ayın ilk on beş günü içinde kendi internet sayfasında duyurur (md. 7/19).
- Dağıtım şirketleri de bölgelerindeki bağlantı görüşleri ve üretim tesisi başvurularına ilişkin bilgileri, TEİAŞ duyurusunun ardından her ayın yirmi beşine kadar kendi internet sayfalarında yayımlar (md. 7/20).
Yani kapasite sorusunun cevabı ilinizdeki dağıtım şirketinin aylık duyurusundadır. Şirketinizi dağıtım şirketleri listesinden bulabilirsiniz.
Somut örnek: Ankara
Ankara’nın 2025 sonu lisanssız kurulu gücü 1.174,54 MW’tır ve Türkiye toplamının yüzde 4,89’udur; bir yıl önce bu değer 969,50 MW idi (EPDK 2025 raporu). İlde 1 kWp sistem yılda 1.484 kWh/kWp üretir (PVGIS, 2026 sorgusu). Ölçek fikri vermek için: 5 kWp’lik bir ev sistemi yılda 7.418 kWh üretir; ildeki toplam lisanssız kurulu güç ise bu büyüklükte yaklaşık 235 bin sistemin toplam gücüne eşittir. Bu yalnızca bir büyüklük karşılaştırmasıdır; tablo, ildeki tesis sayısını ya da ortalama tesis büyüklüğünü vermez.
Ankara, Başkent Elektrik Dağıtım bölgesindedir. Bölgedeki diğer illerin kurulu gücü ve özgül üretimi Başkent bölge sayfasında birlikte görülebilir. Aynı sayfada bölgenin illerinde ortalama mesken tüketimi de yer alır; bu üç veriyi yan yana görmek, ilinizi bölgedeki diğer illerle karşılaştırmanın en kısa yoludur.
Kurulu güç ile güneş potansiyeli aynı şey değil
Kurulu güç tablosunu ilin güneş potansiyeliyle birlikte okumak yararlıdır, ama ikisi arasında birebir ilişki yoktur. Bazı örnekler:
| İl | Lisanssız güç 2025 (MW) | 1 kWp yıllık üretim (PVGIS) |
|---|---|---|
| Konya | 1.538,35 | 1.578 kWh/kWp |
| Şanlıurfa | 1.273,30 | 1.600 kWh/kWp |
| İstanbul | 309,81 | 1.372 kWh/kWp |
| Trabzon | 28,78 | 1.101 kWh/kWp |
| Rize | 10,26 | 1.052 kWh/kWp |
Konya ve Şanlıurfa hem kurulu güçte hem de özgül üretimde üst sıralardadır; Karadeniz kıyısındaki Rize ve Trabzon ise her ikisinde de alt sıralardadır. İstanbul’da ise kurulu güç, ilin tüketici sayısına göre düşük görünür: EPDK raporuna göre İstanbul’daki iki dağıtım bölgesinden Boğaziçi yaklaşık 5,5 milyon, Anadolu Yakası yaklaşık 3,2 milyon tüketiciye hizmet verir. Rapor bu farkların nedenini açıklamaz; tabloyu tek başına bir potansiyel ölçüsü olarak kullanmamak gerekir. Kendi ilinizin potansiyelini görmek için il karşılaştırma tablosunu kullanabilirsiniz.
Kendi ilinizin verisini okurken
İlinizin satırına baktığınızda şu sorular işinize yarar:
- Pay mı, mutlak değer mi? Pay sütunu ilin Türkiye içindeki ağırlığını, MW sütunu ise kurulu büyüklüğü gösterir. Küçük bir ilde düşük MW değeri doğal olabilir.
- Artış hızı ne? İki yıl arasındaki değişim, bölgede yeni tesislerin ne hızla devreye girdiğini gösterir; hızlı artış aynı trafolarda kapasitenin daha çabuk dolabileceği anlamına da gelebilir.
- Bölgenin geri kalanı nasıl? Aynı dağıtım şirketine bağlı illeri birlikte incelemek, başvurunuzu değerlendirecek şirketin genel yükünü anlamaya yardım eder.
Ülke genelinde üretim
Kurulu güçteki artış üretime de yansımıştır. Rapora göre brüt lisanssız elektrik üretimi 2024’te 20.369,62 GWh iken 2025’te yüzde 41,77 artışla 28.877,29 GWh’e çıkmıştır; bunun yüzde 98,43’ü güneşten gelir. Üretimin il dağılımında da Konya ilk sıradadır; Konya’yı Şanlıurfa, Kayseri, Ankara, Gaziantep, İzmir, Manisa ve Afyonkarahisar izler ve bu sekiz il brüt lisanssız üretimin yüzde 46,36’sını karşılar.
Ne yapmalı?
- İlinizin 2024 ve 2025 değerlerini lisanssız kurulu güç tablosunda inceleyin.
- Başvuru düşünüyorsanız il toplamı yerine dağıtım şirketinizin aylık kapasite duyurusuna bakın.
- Kendi çatınızın üretimini il sayfasındaki PVGIS değerleriyle hesaplayın.
- Başvuru sürecinin adımları için başvuru rehberini okuyun.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
İlimdeki lisanssız kurulu güç verisi yalnızca çatı GES’leri mi kapsıyor?
Hayır. EPDK raporundaki il tablosu tüm lisanssız üretim tesislerini kapsar ve kaynak ya da kurulum yeri ayrımı yapmaz. Türkiye genelinde lisanssız gücün yüzde 96,79’u güneş olsa da, çatı ile arazi tesisleri ayrı gösterilmez.
İlimde kurulu güç yüksekse başvurum reddedilir mi?
İl toplamı tek başına bir şey söylemez. Başvurunun değerlendirilmesinde bağlantı noktasındaki transformatörün ve trafo merkezinin kapasitesi esas alınır; bu bilgiler şebeke işletmecilerinin aylık duyurularında yer alır.
Veriler hangi tarihe ait?
Tablo, EPDK’nın Elektrik Piyasası 2025 Yılı Piyasa Gelişim Raporu’ndaki Tablo 1.6’dan alınmıştır ve 2024 ile 2025 yıl sonu değerlerini içerir. Yeni rapor yayımlandığında sitedeki veri güncellenir.