Lisanssız elektrik üretim yönetmeliği: güncel özet

Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği, tüketicilerin elektrik ihtiyacını kendi üretim tesisinden karşılayabilmesi için lisans almadan ve şirket kurmadan üretim yapmanın kurallarını belirler (Yönetmelik md. 1). Metin 12 Mayıs 2019 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı; dayanağı 6446 sayılı Kanun’un 14. maddesi ile YEK Kanunu’nun 6/A maddesidir (md. 3). Metnin sonundaki listede sekiz değişiklik yönetmeliği sayılır; metin içinde ise on ayrı Resmî Gazete tarihli değişiklik etiketi bulunur. Son değişiklik 2 Nisan 2026 tarihli ve 33212 sayılı Resmî Gazete ile yapıldı. 2 Nisan 2026 değişikliğinin saatlik mahsuplaşma tanımı gibi bazı hükümleri, metindeki dipnota göre 1 Mayıs 2026’da yürürlüğe girdi.

Kimler lisanssız üretim yapabilir?

Muafiyetin kapsamı Yönetmelik md. 5/1’de bent bent sayılır. Çatı GES açısından önemli olanlar şunlardır:

• (c) bendi: Kurulu gücü bir megavat veya Cumhurbaşkanınca belirlenen üst sınıra kadar olan yenilenebilir kaynaklı tesisler. Kanun’daki karşılığı 6446 sayılı Kanun md. 14/1-b’dir.
• (ç) bendi: Ürettiği enerjinin tamamını şebekeye vermeden kullanan, üretimi ve tüketimi aynı ölçüm noktasında olan yenilenebilir tesisler.
• (ğ) ve (ı) bentleri: DSİ ve sulama birliklerinin tarımsal sulama tesisleri için kurduğu, sözleşme gücüyle sınırlı tesisler.
• (h) bendi: Belediyeler, sanayi tesisleri ve tarımsal sulama tesisleri için sözleşme gücünün iki katına, diğer kişiler için sözleşme gücüne kadar, tüketimle aynı ya da farklı ölçüm noktasında kurulan yenilenebilir tesisler.

Kurulu güç üst sınırı (a), (b), (ç), (d), (f), (g), (ğ), (h), (ı) ve (i) bentlerindeki tesislere uygulanmaz (md. 5/6). Üretim ve tüketim tesisinin aynı dağıtım bölgesinde olması esastır; (h) bendi kapsamındaki tesisler bu şarttan muaftır (md. 5/5). Ürettiğiniz fazla enerji, ilgili görevli tedarik şirketi aracılığıyla YEKDEM kapsamında değerlendirilir (md. 5/2).

Çatı GES için temel sınırlar

Ev ve işyeri çatılarında en sık karşılaşılan kurallar birkaç maddede toplanır:

Kural	Madde
(c) bendi tesisinin kurulu gücü, ilişkili tüketim tesisinin sözleşme gücünü aşamaz	md. 7/10
Aynı ölçüm noktasında kurulan güneş tesisi yalnızca çatı ve cephe uygulaması olabilir	md. 11/3
25 kW’a kadar tip projeli, aynı noktadan bağlı tesisler için EPDK’nın usul ve esasları uygulanır	md. 11/1
Şebeke işletmecisine ait trafoya AG’den bağlanan üretimin toplamı trafo gücünün yüzde ellisini geçemez	md. 7/2
Panel, invertör, batarya gibi ana ekipman son beş yıl içinde üretilmiş olmalıdır	md. 37/6
Tesis, anlaşma gücünden büyük güçte çalıştırılamaz	md. 22/1

Kaç kWp kurabileceğinizi yaklaşık görmek için kaç kWp gerekir hesaplayıcısını kullanabilir, 25 kW altındaki tesislerin ayrıntısını basitleştirilmiş süreç rehberinde okuyabilirsiniz.

Başvurudan işletmeye takvim

Başvuru, Kurul kararıyla belirlenen belgelerle elektronik ortamda ilgili şebeke işletmecisine yapılır (md. 10/1). Sonraki adımlar aylık bir döngüyle ilerler:

1. Bir takvim ayında gelen başvurular, izleyen ayın ilk yirmi günü içinde komisyonca evrak yönünden toplu olarak değerlendirilir (md. 13/1).
2. Eksiksiz başvurular, evrak incelemesini izleyen ayın yirmi günü içinde teknik yönden değerlendirilir (md. 14/1).
3. Güneş başvurularının teknik değerlendirme formu on iş günü içinde YEPDİS üzerinden EİGM’ye gönderilir; EİGM otuz gün içinde sonuçlandırır (md. 16/1).
4. Olumlu sonuç ilan edildikten sonra bir ay içinde yazılı başvuru yapan kişiye bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu tebliğ edilir (md. 16/2).
5. Çağrı mektubu sahibine proje onayı için bir yıl süre verilir; belgeler tamamlanınca şebeke işletmecisi otuz gün içinde bağlantı anlaşması imzalar (md. 17/1–2).
6. Şebeke işletmecisine ait dağıtım trafosunu kullanan tesislerde izinler ve kabul, bağlantı anlaşmasından itibaren bir yılda tamamlanmalıdır (md. 19/1-a).

Adımların ayrıntısı çağrı mektubu süreci rehberinde yer alıyor.

Mahsuplaşma ve ihtiyaç fazlası

12 Mayıs 2019’dan itibaren çağrı mektubu almaya hak kazanan yenilenebilir tesislerde mahsuplaşmayı piyasa işletmecisi saatlik yapar (md. 26/1); mahsuplaşmanın tanımı da “saatlik zaman dilimi” olarak değiştirildi (md. 4/1-ö). Mesken abonelikleriyle ilişkili tesislerde ise mahsuplaşma aylık yürütülür (md. 26/20). Geçici madde 13, altyapı 1 Mayıs 2026’ya kadar kurulana dek bütün işlemlerin aylık mahsuplaşma kapsamında sürdürüleceğini öngördü.

Mahsuplaşma sonrası şebekeye verilen ihtiyaç fazlası, görevli tedarik şirketince on yıl süreyle satın alınır; süre tesisin şebekeye enerji vermeye başladığı tarihten işler (md. 26/4). Fiyat, YEK Kanunu I sayılı Cetvel (e) bendine göre kendi abone grubunuzun tek zamanlı aktif enerji bedelidir. Tüketim tesislerinin tamamı Mesken AG grubundaysa yüksek kademe fiyatı esas alınır (md. 28/11); 4 Nisan 2026 tarifesinde bu değer 189,5808 kr/kWh’tir. Hesabın işleyişi mahsuplaşma rehberinde örnekle anlatılıyor.

12 Mayıs 2019’dan itibaren çağrı mektubu alan tesislerde yıllık üretim, ilişkili tüketimin iki katını geçemez; sınırın üstündeki ihtiyaç fazlası bedelsiz YEKDEM katkısı sayılır. Bu kural mesken abone grubuyla ilişkili tesislere uygulanmaz (md. 26/17).

İşletme yükümlülükleri

• Kısa devre ya da şebeke enerjisizken tesis bağlantı noktasından şebekeden ayrılır; şebekenin bir bölümünü içeren adalanmaya izin verilmez (md. 6/4).
• Her üretim tesisinin üretimini ölçen ayrı bir sayaç zorunludur (md. 21/2); 10 kW’ın üzerindeki tesislerde sayaçlar otomatik okuma sistemine uyumlu olmalıdır (md. 21/3).
• 50 kW ve üzeri tesisler şebeke işletmecisinin SCADA merkezine bağlanır (md. 21/7).
• Emreamade kapasite bedeli alınmaz, ancak Kurul’un belirlediği sistem kullanım bedelleri ödenir (md. 36/1 ve 36/3).
• Üretilen enerji, yönetmelikteki istisnalar dışında ticarete konu edilemez (md. 34/3).

Tüketim tesisiyle ilişkilendirme

Lisanssız tesis her zaman bir ya da birden fazla tüketim tesisine bağlanarak düşünülür. Bir dağıtım bölgesinde üretilen enerji, (h) bendi istisnası dışında ancak aynı bölgedeki ve aynı kişiye ait tüketim tesislerinde tüketilebilir (md. 28/1). 2019 sonrası tesislerde ilişkilendirilen tüketim tesislerinin aynı abone grubunda olması zorunludur; aksi hâlde o döneme ait üretim bedelsiz YEKDEM katkısı sayılır (md. 30/6). Tüketimleri tek bir ortak sayaçla ölçülen birden fazla kişi, yazılı başvuruyla tüketimlerini birleştirip ortak tesis kurabilir ve aralarındaki anlaşmazlıkları kendileri çözer (md. 29/1–3). İlişkili tüketim tesislerinin en geç kabul tarihinde enerji tüketiyor olması da şarttır (md. 28/10).

2026 değişikliklerinde öne çıkanlar

2 Nisan 2026 değişikliği çatı GES sahiplerini doğrudan ilgilendiren hükümler getirdi: saatlik mahsuplaşma tanımı, depolama ünitelerine ilişkin Ek Madde 3, ana ekipmanın beş yıllık üretim şartı (md. 37/6), tüketim tesislerini yeniden düzenleyen 28. madde ve ilişkilendirilen tüketim tesislerinin aynı abone grubunda olması şartı (md. 30/6). Aynı yere aynı kişinin sonuçlanmamış başvurusu varken mükerrer başvuru yapılamayacağı da eklendi (md. 10/8). Değişikliklerin tam listesi 2026 değişiklikleri sayfasında.