2026 yönetmelik değişiklikleri: çatı GES’e etkisi

Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği, 2 Nisan 2026 tarihli ve 33212 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle kapsamlı biçimde güncellendi. Güncel metinde bu değişikliğe ait 50 etiket bulunur. Çatı GES kullanıcısını ilgilendirenler beş başlıkta toplanır: mahsuplaşmanın saatlik tanımı ve piyasa işletmecisinin rolü, ihtiyaç fazlası ve tüketim tesislerine ilişkin kuralların yeniden yazılması, bütünleşik depolama, ekipman ve kurulum şartları ile veri ve devir işlemleri. Aşağıda her değişiklik madde numarasıyla verilmiştir. Yönetmeliğin kayıtlı son değişikliği: 2 Nisan 2026 tarihli ve 33212 sayılı Resmî Gazete.

Yürürlük tarihleri

Güncel metnin dipnotlarına göre işaretli değişiklikler 1 Mayıs 2026’da yürürlüğe girdi. Bu grupta mahsuplaşma tanımı (md. 4/1-ö), 23, 24, 25 ve 26. maddeler, 28. maddenin birinci fıkrası ve 33. maddenin birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları yer alır. Geçici 13. madde, piyasa işletmecisinin veri tabanı ve saatlik mahsuplaşma altyapısını 1 Mayıs 2026’ya kadar kurmasını ister; o tarihe kadar ilgili mahsuplaşma işlemlerinin aylık yürütülmesini öngörür (Geçici md. 13).

1. Mahsuplaşma: saatlik tanım ve piyasa işletmecisi

• Tanım (md. 4/1-ö). Mahsuplaşma artık saatlik zaman dilimi içinde üretim ve tüketimin birbirinden düşülerek kWh cinsinden net üretim veya net tüketimin bulunması işlemidir.
• Yeni tesisler (md. 26/1). Başlığıyla birlikte değişen 26. maddeye göre 12 Mayıs 2019’dan itibaren çağrı mektubu alan yenilenebilir tesislerin mahsuplaşması piyasa işletmecisi tarafından saatlik yapılır.
• Mesken istisnası (md. 26/20). Mesken abonelikleriyle ilişkili tesislerin mahsuplaşması piyasa işletmecisince aylık yürütülür.
• Eski tesisler (md. 23/1). 12 Mayıs 2019’dan önce çağrı mektubu alan tesislerin mahsuplaşması şebeke işletmecisi tarafından saatlik yapılır.
• Tüketim ihtiyacına yönelik tesisler (md. 30/3). Her bir saatte şebekeye verilen ihtiyaç fazlası için 26/4 uygulanır.

Mesken kullanıcısı için mahsuplaşma aylık olmaya devam eder ve işlemler piyasa işletmecisi tarafından yürütülür. Mesken dışı abonelerde ise öz tüketimin saat bazında eşleşmesi önem kazanır. Ayrıntı için mahsuplaşma nasıl yapılır rehberine bakın.

2. İhtiyaç fazlası ve tüketim tesisleri

28. madde bütünüyle yeniden yazıldı; çatı GES kullanıcısını ilgilendiren fıkraları şunlardır:

• Aynı dağıtım bölgesi (md. 28/1). Üretilen enerji, aynı dağıtım bölgesindeki ve aynı kişiye ait tüketim tesislerinde tüketilebilir; 5/1-h kapsamındaki tesisler bu şarttan muaftır. Birden fazla tüketim tesisi varsa net tüketim, mahsuplaşma öncesi tüketimler oranında paylaştırılır.
• Sözleşme gücü (md. 28/5). İlişkili tüketim tesislerinin sözleşme güçleri toplamı, kurulu güçten az olamaz; aksi halde ilgili dönemin üretimi bedelsiz katkı sayılır.
• Tüketim yoksa (md. 28/9 ve 28/10). Tüketim olmayan ayda üretim ödenmez; kabul tarihinde tüketim başlamamışsa tüketim başlayana kadar üretim ödenmez.
• Fiyat (md. 28/11 ve 28/12). Tamamı Mesken AG olan aboneliklerde ihtiyaç fazlası fiyatında yüksek kademe tarife esas alınır; bugün 189,5808 kr/kWh olarak uygulanır. Kamu ve özel hizmetler grubunda kademe fiyatı, kalan miktar için AG yüksek kademesi esas alınır.

Diğer değişiklikler:

• Aynı abone grubu (md. 30/6). 12 Mayıs 2019’dan itibaren çağrı mektubu alan tesislerle ilişkilendirilen tüketim tesislerinin aynı abone grubunda olması zorunludur; aksi halde üretim bedelsiz katkı sayılır.
• Eski tesislerin fazlası (md. 23–25). 12 Mayıs 2019 öncesi tesislerin ihtiyaç fazlasının tespiti, değerlendirilmesi ve bedelinin ödenmesi başlıklarıyla birlikte yeniden düzenlendi; görevli tedarik şirketi ödemede temerrüde düşerse gecikme zammı iki katı uygulanır (md. 25/3).
• İtiraz (md. 27). Toplayıcının işlemlerine de üç iş günü içinde itiraz edilebilir.
• Tüketim birleştirme (md. 29/3). Birleştirmeden doğan anlaşmazlıklar piyasa işletmecisine de yöneltilemez. Ayrıntı: tüketim birleştirme.

3. Bütünleşik depolama: Ek Madde 3

Yeni eklenen Ek Madde 3, lisanssız üretim tesisine bütünleşik depolama ünitesi kurmayı düzenler:

1. Depolama ünitesi, Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği’nin 4. maddesi kapsamında, üretim tesisinin elektriksel gücüne kadar kurulabilir (Ek md. 3/1).
2. Depodan şebekeye verilen enerji için mahsuplaşma sonrası ödeme yapılmaz; depodan gelen miktar tespit edilemezse ihtiyaç fazlasının tamamı ödemesiz kalır ve bedelsiz katkı sayılır (Ek md. 3/2).
3. Depolama ünitelerinin kabulünde %10 tolerans uygulanır (Ek md. 3/3).

Bu hüküm, bataryanın öz tüketimi artırmak için kullanılmasını, şebekeye satış için kullanılmamasını öngörür. Uygulama adımları için batarya ekleme rehberine bakın.

4. Ekipman ve kurulum şartları

• Beş yıl şartı (md. 37/6). Üretim tesisi ve depolama ünitesinde kullanılan panel, invertör ve batarya gibi ana ekipmanın son beş yıl içinde üretilmiş olması zorunludur; imdat grupları ve 5/1-d kapsamındaki kojenerasyon tesisleri hariçtir. Ayrıntı: ekipman üretim yılı şartı.
• Panel/inverter oranı (md. 17/7). 12 Mayıs 2019’dan itibaren çağrı mektubu alan tesislerde talep edilen mekanik kurulu güç, rüzgâr hariç, elektriksel kurulu gücün iki katını aşamaz.
• Kabul süreleri (md. 19/1). İzinler ve kabul, bağlantı anlaşmasının imzasından itibaren dağıtım şirketinin trafosunu kullanan tesislerde bir yıl, trafoyu kullanmayan güneş tesislerinde iki yıl, 5/1-h kapsamındaki tesislerde üç yıl içinde tamamlanmalıdır.
• Mükerrer başvuru (md. 10/8). Sonuçlanmamış bir başvuru varken aynı yere aynı kişi yeniden başvuramaz; başvurudan vazgeçildiyse yeni başvuru mükerrer sayılmaz.
• Kabulsüz işletme (md. 37/13). Kabul yapılmadan işletmeye alınan tesis şebekeden ayrılır. Çağrı mektubu veya bağlantı anlaşması yoksa ekipman altmış gün içinde parsel dışına çıkarılır ve kişi üç yıl başvuru yapamaz. Tahakkuk tutarı TT = KG × KKO × 90 × 24 × AEB formülüyle hesaplanır; güneşte KKO 0,2’dir. Örneğin 5 kWp’lik bir tesis için tutar, 2.160 kWh’lik aktif enerji bedeline karşılık gelir. Çağrı mektubu olmayan tesislerde aykırılık sürerse altmış günde bir inceleme yapılır ve tutar her defasında ikiye katlanır.

5. Veri, denetim ve devir

• Veri tabanı (md. 33). Piyasa işletmecisi lisanssız tesislere ilişkin verileri kendi veri tabanında tutar; şebeke işletmecileri bu tabana veri girer, piyasa işletmecisi verileri her ay Kuruma sunar.
• Denetim (md. 31). Kurumun denetiminde piyasa işletmecisinin hazırladığı raporlar da kullanılır.
• Devir (md. 35/3). Üretim tesisi devredildiğinde yeni ilişkilendirilecek tüketim tesislerinin sözleşme gücü koşullarını sağlaması ve öncelik değerlendirmesiyle hak kazanılmışsa yıllık tüketimin başvuruya esas tüketimden az olmaması gerekir.

Özet tablo

Madde	Değişiklik	Çatı GES kullanıcısı için anlamı
4/1-ö, 26	Saatlik mahsuplaşma, piyasa işletmecisi	Mesken aylık kalır, mesken dışı saatlik
28	İhtiyaç fazlası ve tüketim tesisleri	Fiyat, sözleşme gücü ve tüketim şartları
30/6	Aynı abone grubu zorunluluğu	Farklı abone grupları birlikte ilişkilendirilirse üretim ödenmez
Ek 3	Bütünleşik depolama	Batarya kurulabilir, depodan satış ödenmez
37/6	Beş yıl şartı	Beş yıldan eski ana ekipman kullanılamaz
37/13	Kabulsüz işletme yaptırımı	Kabulden önce çalıştırmak ağır sonuç doğurur

Yönetmeliğin genel yapısı için lisanssız üretim yönetmeliği özeti rehberine bakabilirsiniz.