Çatı GES’e batarya eklemek: kurallar ve hesap

2 Nisan 2026 değişikliğiyle lisanssız üretim yönetmeliğine eklenen Ek Madde 3, çatı GES’e batarya eklemenin kurallarını ilk kez tek bir maddede topladı. Buna göre lisanssız üretim tesisine bütünleşik depolama ünitesi kurmak isteyen kişi, Elektrik Piyasasında Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği’nin 4. maddesi kapsamında, üretim tesisinin elektriksel gücüne kadar depolama ünitesi kurabilir (Yönetmelik Ek md. 3/1). Kural basit görünse de iki önemli sonucu vardır: depodan şebekeye verilen enerji ödenmez ve bataryanın ekonomik anlamı mahsuplaşma dönemine göre değişir.

Hangi depolama türleri var?

Depolama Yönetmeliği, depolamanın hangi yapılar üzerinden yapılabileceğini sayar; lisanssız üretim tesislerinin kurduğu depolama 1 Ocak 2026’dan itibaren ayrı bir bent olarak listede yer alır (Depolama Yön. md. 4/1-d). Çatı GES sahibini ilgilendiren iki yapı şunlardır:

Tür	Tanım ve şart	Dayanak
Lisanssız üretim tesisine bütünleşik depolama	26. madde uyarınca mahsuplaşma yapılan lisanssız tesislerde kurulabilir; gücü üretim tesisinin elektriksel gücünü aşamaz	Depolama Yön. md. 4/3; Yönetmelik Ek md. 3/1
Tüketim tesisine bütünleşik depolama	Tüketim tesisiyle aynı ölçüm noktasına bağlı olur; uygun bağlantı görüşü ve sözleşme gücünü aşmayan kurulu güç gerekir; yalnızca tüketimin ihtiyacı için kurulur	Depolama Yön. md. 3/1-ı, 6/1, 6/3

Tüketim tesisine bütünleşik depolamadan şebekeye enerji verilirse bu enerji tedarikçinin uzlaştırmaya esas veriş miktarlarında dikkate alınmaz (Depolama Yön. md. 6/3). Enerji kesintisinde kullanılmak üzere kurulan kesintisiz güç kaynakları ise Depolama Yönetmeliği’nin kapsamı dışındadır (Depolama Yön. md. 1/2).

Depodan şebekeye verilen enerji

Ek Madde 3’ün ikinci fıkrası bataryalı sistemlerin gelir hesabını belirler. Depolama ünitesinden şebekeye enerji verilirse, mahsuplaşma sonrası kalan ihtiyaç fazlasının depodan verilen miktarı için ödeme yapılmaz. Depodan verilen miktar tespit edilemezse ihtiyaç fazlasının tamamı için ödeme yapılmaz; bu enerji görevli tedarik şirketince üretilmiş kabul edilir ve bedelsiz YEKDEM katkısı sayılır (Ek md. 3/2). Aynı kural Depolama Yönetmeliği’nde de yer alır (Depolama Yön. md. 4/3).

Bu hüküm, bataryanın şebekeye değil tesisin kendi tüketimine deşarj edileceği bir işletme düzenini anlamlı kılar. Depolama Yönetmeliği ayrıca üretim tesisine bütünleşik ünitelerde şebekeden çekilip tekrar verilen enerjinin ve depolamadaki kayıp enerjinin teşvik ya da alım garantisi kapsamına girmediğini, kayıp enerji için bedel ödenmediğini belirtir (Depolama Yön. md. 5/3–4).

Kabul, ekipman ve güvenlik

• Kabul toleransı: Ek Madde 3 kapsamındaki depolama ünitelerinin kabulünde yüzde on tolerans uygulanır (Ek md. 3/3; Depolama Yön. md. 4/5).
• Ekipman yaşı: Elektrik üretim tesisi ve depolama ünitesinde kullanılan batarya dâhil ana ekipman son beş yıl içinde üretilmiş olmalıdır (Yönetmelik md. 37/6).
• Değişiklik izni: Mevcut tesiste DC/AC gücün, koruma düzeninin değiştirilmesi gibi değişiklikler için şebeke işletmecisinden önceden izin alınır (md. 7/14).
• Teknik kurallar: Depolama ünitelerinin projelendirilmesi, kurulumu, bağlantısı, kabulü ve işletilmesi ilgili teknik mevzuat ve standartlara göre yürütülür; can ve mal güvenliği açısından riskli durumda ünite bildirimsiz olarak şebekeden ayrılabilir (Depolama Yön. md. 9).

Kesinti anında bataryalı sistem de şebekeden izole olmak zorundadır: şebeke enerjisizken üretim tesisi bağlantı noktasından ayrılır, ancak izole kalan tüketim tesisi bölümünü şebekeden bağımsız besleyebilir (Yönetmelik md. 6/4). Bu işleyiş şebeke kesintisinde GES rehberinde anlatılıyor; iki işlevi tek cihazda toplayan hibrit inverter sayfası da bu açıdan okunabilir.

Bataryanın ekonomik mantığı

Bataryanın ne kazandıracağı, önce mahsuplaşma dönemine bağlıdır. Mesken aboneliklerinde mahsuplaşma aylık yapılır (md. 26/20): gündüz şebekeye verilen enerji aynı ayın gece tüketimiyle zaten mahsup edilir. Bu durumda bataryanın kWh açısından faturaya ek katkısı sınırlıdır. İşyeri, sanayi ve tarımsal aboneliklerde ise mahsuplaşma saatlik yapılır (md. 26/1); öğlen şebekeye verilen enerji akşam çekilen enerjiyle mahsup edilemez.

Saatlik mahsuplaşmada fark şuradan doğar: ihtiyaç fazlası, abone grubunun aktif enerji bedelinden satılır (YEK Kanunu I sayılı Cetvel e), şebekeden çekilen enerji ise aktif enerji ve dağıtım bedelinin toplamıyla faturalanır (EPDK tarife tablosu dipnotu). İşyeri AG tarifesinde bu dağıtım bedeli 4 Nisan 2026 itibarıyla 247,9368 kr/kWh. Bataryada saklanıp akşam kullanılan her kWh, kabaca bu farkı kazandırır; depolama kayıpları bu kazançtan düşülmelidir. Mahsuplaşmanın saat bazında nasıl işlediği mahsuplaşma rehberinde tabloyla gösteriliyor.

Fraunhofer ISE’nin Temmuz 2026 raporuna göre Almanya’da 2023 sonunda ev tipi çatı sistemlerinin %40’ı bataryalıydı ve o yıl devreye alınan ev sistemlerinde bu pay %80’e yaklaştı. Rapor, Almanya’da görece yüksek tarifeler nedeniyle öz tüketimin baskın iş modeli olduğunu da not ediyor. Türkiye’de meskenlerde aylık mahsuplaşma uygulandığı için bu tablo doğrudan aktarılamaz.

Şebekeden bağımsız sistemler ve PVGIS

Bataryayı şebeke bağlantısı olmadan kullanmak ayrı bir durumdur. İletim ya da dağıtım sistemiyle hiçbir bağlantısı olmadan çalışan üretim tesisleri lisans ve şirket kurma yükümlülüğünden muaftır (Yönetmelik md. 5/1-b); bunları kuranlar şebeke işletmecisine bildirim yapmakla yükümlüdür ve bu kişiler için yönetmelik kapsamında belge düzenlenmez (md. 8/1).

Böyle bir sistemi PVGIS’in şebekeden bağımsız hesap aracıyla değerlendirebilirsiniz. Araç, çok yıllık ışınım serisinde her saat için üretimi hesaplar; üretim tüketimden fazlaysa artanı bataryaya yazar, azsa eksiği bataryadan alır. Batarya dolduğunda değerlendirilemeyen enerjiyi, boşaldığında karşılanamayan enerjiyi ve bataryanın boşaldığı gün sayısını raporlar. Kılavuz, bu hesapta batarya, inverter ve bileşen yıpranması kayıplarını kapsayan toplam performans oranının 0,67 alındığını ve bunun ihtiyatlı bir tahmin olabileceğini belirtir.

Boyutlandırma adımları

1. Kaydırılacak enerjiyi bulun: Üretimin olmadığı akşam ve gece saatlerinde kullanılan günlük enerji (kWh), bataryanın doldurması gereken açıktır.
2. Deşarj sınırını uygulayın: PVGIS kılavuzu, bataryanın sık tam deşarjda hızla yıprandığını, bu yüzden bir alt sınır kullanıldığını belirtir; kurşun asit için varsayılan sınır %40, lityum iyon için örnek değer %20’dir. Kullanılabilir kapasite, nominal kapasitenin bu sınırın üstünde kalan kısmıdır.
3. Örnek: Akşam 6 kWh kaydırmak isteyen ve %20 sınır kullanan bir sistemde nominal kapasite en az 6 / 0,8 = 7,5 kWh olmalıdır; depolama ve inverter kayıpları bu değeri artırır.
4. Güç sınırını kontrol edin: Depolama ünitesinin gücü, üretim tesisinin elektriksel gücünü aşamaz (Ek md. 3/1).

Bu adımları batarya kapasitesi hesaplayıcısı ile kendi değerlerinizle tekrarlayabilirsiniz. Kimya seçimine dair ayrıntı LFP batarya sayfasında, bataryanın zorunlu olup olmadığına dair kısa yanıt SSS sayfasında.