25 kW’a kadar çatı GES: basitleştirilmiş süreç

Evinin ya da dükkânının çatısına küçük bir GES kurmak isteyenlerin çoğu, Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’ndeki özel bir yola girer: Bakanlık ya da yetkilendirdiği kurumca 25 kW’a (25 kW dahil) kadar tip proje hazırlanması uygun görülen, yenilenebilir kaynaklı, kendi tüketim tesisinin sözleşme gücünü aşmayan ve üretimi ile tüketimi aynı noktadan bağlı tesisler için başvuru, EPDK’nın belirlediği usul ve esaslarla yürütülür (Yönetmelik md. 11/1). Bu yol, büyük tesislerin geçtiği komisyon incelemesini ve öncelik sıralamasını atlar; ama sınırları nettir.

Kapsama girmenin dört şartı

Bir çatı tesisinin basitleştirilmiş sürece girebilmesi için yönetmelik metnindeki şu koşulların hepsi birlikte sağlanmalıdır (md. 11/1):

1. Güç: Tesis 25 kW’ı geçmemeli ve bu büyüklük için tip proje uygun görülmüş olmalıdır.
2. Kaynak: Üretim yenilenebilir enerji kaynağına dayanmalıdır; çatı GES bu şartı doğal olarak karşılar.
3. Sözleşme gücü: Kurulu güç, kendi tüketim tesisinizin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücüne kadar olabilir. Sözleşme gücünün tanımı için sözleşme gücü nedir sayfasına bakabilirsiniz.
4. Aynı bağlantı noktası: Üretim ve tüketim aynı noktadan şebekeye bağlı olmalıdır; başka bir adresteki aboneliği beslemek için kurulan tesis bu yola girmez.

Bu dört şarttan biri eksikse başvuru, genel başvuru yolunda (komisyon incelemesi, teknik değerlendirme ve gerekirse öncelik sıralaması) ele alınır. Genel süreç için başvuru adımları rehberi ayrıntılı bilgi verir.

Komisyon yerine dağıtım şirketi karar verir

Genel yolda dağıtım şirketi başvuruları TEİAŞ, TEDAŞ ve kendi temsilcisinden oluşan bir komisyona inceletir. Tip proje kapsamındaki başvurular ise bu komisyona gitmez; ilgili şebeke işletmecisi, yani ilinizdeki dağıtım şirketi, bunları kendisi değerlendirir ve sonuçlandırır (md. 12/1). Başvuru her durumda elektronik ortamda yapılır (md. 10/1); hangi şirkete başvuracağınızı dağıtım şirketleri listesinden bulabilirsiniz.

Teknik değerlendirme aşamasında da fark vardır. Genel yolda başvurular trafo merkezlerine göre sınıflandırılır, şebeke kısıtları incelenir ve güneş ile rüzgâr başvuruları için tüketim miktarı ile sözleşme gücüne dayalı bir öncelik sıralaması yapılır (md. 14/6). 11 inci maddenin birinci fıkrasındaki tesisler için ise EPDK’nın usul ve esasları saklı kalmak kaydıyla, başka bir işlem yapılmadan olumlu bağlantı görüşü oluşturulur (md. 14/7).

Bir ayrıntı daha: dağıtım şirketine ait bir trafonun alçak gerilim tarafında bir kişiye bir takvim yılında ayrılabilecek kapasite, yönetmeliğin Ek-3 tablosuna göre belirlenir; ancak bu tablo 11/1 kapsamındaki başvurulara uygulanmaz (md. 7/3). Buna karşılık, alçak gerilimden bağlanan tüm üretim tesislerinin toplamının şirkete ait trafonun gücünün yarısını geçemeyeceği genel kuralı ayrıca geçerlidir (md. 7/2).

Çatı ve cephe şartı

Tüketimle aynı ölçüm noktasında, sözleşme gücünü aşmadan kurulan tesislerde güneş enerjisine dayalı üretim ancak çatı ve cephe uygulaması olarak yapılabilir (md. 11/3). Pratikte bunun anlamı şudur:

• Konutun, işyerinin, deponun ya da garajın çatısı veya dış cephesi uygundur.
• Aynı parseldeki bahçe, avlu ya da boş arsa zeminine yerleştirilen konstrüksiyon bu şartı karşılamaz.
• Apartmanlarda çatı ortak yer olduğu için ayrıca kat maliklerinin kararı gerekir; bu konu apartman çatısına GES rehberinde anlatılıyor.

Cephe uygulamasında dikey yüzeyler çatıya göre daha az ışınım alır; yön ve eğimin üretime etkisini çatı yönü ve eğimi sayfasında il bazında görebilirsiniz.

Çağrı mektubundan kabule süreler

Olumlu bağlantı görüşünden sonra süreç, genel yoldaki adımlarla aynı sürelere bağlıdır. Yönetmelikteki başlıca takvim aşağıdadır:

Adım	Süre	Dayanak
Proje onayının alınması	Çağrı mektubu tebliğinden itibaren 1 yıl	md. 17/1
Bağlantı anlaşmasının imzalanması	Belgeler eksiksiz sunulunca 30 gün içinde	md. 17/2
Kabule hazır olduğunun tutanağa bağlanması	Bildirimden itibaren 15 gün	md. 18/1
İzinler ve kabulün tamamlanması (dağıtım şirketinin trafosunu kullanan tesis)	Bağlantı anlaşmasından itibaren 1 yıl	md. 19/1-a
Sistem kullanım anlaşması	Ticari faaliyete geçişten itibaren 1 ay	md. 19/3

Süre aşımları ciddi sonuç doğurur: proje onayı bir yıl içinde sunulmazsa bağlantı anlaşması imzalama hakkı kaybedilir (md. 17/4). Sistem kullanım anlaşması bir ay içinde imzalanmazsa tesis şebekeden ayrılır ve ayrılana kadar üretilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı sayılır (md. 19/3, 19/4). Ayrıntılar çağrı mektubu süreci rehberinde.

Sayaç, mahsuplaşma ve satış fiyatı

Üretim ve tüketim aynı yerdeyse bağlantı noktasına çift yönlü elektronik sayaç takılır (md. 21/1-a); dağıtım sistemine bağlanan tesislerde sayacı dağıtım şirketi temin eder ve takar (md. 21/5). Kurulu gücü 10 kW’ın üzerindeki tesislerin sayaçları otomatik sayaç okuma sistemiyle uyumlu olmalıdır (md. 21/3). Konuyla ilgili ayrıntılar çift yönlü sayaç sayfasında.

Mahsuplaşma, mesken aboneliğiyle ilişkili tesislerde aylık (md. 26/20), diğer aboneliklerde saatlik yapılır (md. 26/1). Mahsuplaşma sonrasında kalan ihtiyaç fazlası, tip proje kapsamındaki tesisler dahil olmak üzere, görevli tedarik şirketince on yıl süreyle satın alınır (md. 26/4). Tüm ilişkili abonelikler Mesken AG grubundaysa fiyat yüksek kademe tarifesidir (md. 28/11); 4 Nisan 2026 tarihli EPDK tablosuna göre bu değer 189,5808 kr/kWh (vergiler hariç).

Örnek: İzmir’de 7 kWp’lik konut çatısı

Sözleşme gücü 10 kW olan, mesken aboneliğindeki müstakil bir evin sahibi çatısına 7 kWp kurmak istesin. Kontrol sırası şöyle işler:

1. Güç 25 kW’ın altında ve sözleşme gücünü aşmıyor; üretim ve tüketim evin mevcut bağlantı noktasında buluşacak. Dört şart sağlanıyor.
2. Paneller evin kiremit çatısına yerleşecek; bahçeye ek konstrüksiyon planlanmadığı için çatı ve cephe şartı da karşılanıyor.
3. PVGIS verisine göre İzmir il merkezinde 7 kWp’lik en uygun konumlu bir sistem yılda yaklaşık 11.059 kWh üretir. Evin yıllık tüketimi bunun çok altındaysa fazla üretim satılır ama tüketimde kullanılan kWh kadar değerli olmaz.
4. Başvuru dağıtım şirketine elektronik ortamda yapılır; olumlu görüşten sonra tablodaki süreler işlemeye başlar.

Bu örnekte yıllık üretimin tüketimin iki katını geçmemesi kuralı uygulanmaz, çünkü mesken aboneliğiyle ilişkili tesisler bu sınırdan muaftır (md. 26/17).

Sık yapılan hatalar

• Sözleşme gücünü kontrol etmemek: Tesis gücünü çatı alanına göre seçip sözleşme gücünü aşan bir teklif almak, başvurunun bu yoldan çıkmasına yol açar.
• Aynı yere ikinci başvuru: Bir başvuru sonuçlanmadan aynı kişi aynı yere yeniden başvuru yapamaz; önceki başvurudan vazgeçilmişse yeni başvuru mükerrer sayılmaz (md. 10/8).
• Sonradan güç değiştirmek: İnverter ya da panel gücünü artırmak, azaltmak veya koruma düzenini değiştirmek için önceden şebeke işletmecisine başvurup izin almak gerekir (md. 7/14).
• Boyutu tüketimden bağımsız seçmek: Sözleşme gücü tavanın yalnızca biridir; yıllık tüketime göre gereken gücü kaç kWp gerekir aracıyla ilinizin üretim verisinden hesaplayabilirsiniz.