Plaka 53 · Çoruh bölgesi

Rize’de çatı GES

Rize’nin il merkezi (41,02° K, 40,52° D) için Avrupa Komisyonu PVGIS modeliyle üretim tahmini, ETKB GEPA’nın aylık ışınım verisi, EPDK’nın 4 Nisan 2026 tarifesiyle vergiler hariç tasarruf ve lisanssız üretim başvuru mercii. Veriler 26 Eylül 2026 itibarıyla.

5 kWp sistemin yıllık üretimi

5.258kWh

1 kWp başına 1.052 kWh · 81 il içinde 80. sırada

Özgül üretim (PVGIS): 1.052kWh/kWp·yıl
En uygun eğim ve yön: 35°güney
Performans oranı: %79,3PVGIS’ten
Yatay global radyasyon (GEPA): 1.407kWh/m²·yıl
Güneşlenme süresi (GEPA): 2.128saat/yıl
Lisanssız kurulu güç (2025): 10,3MW

Rize’nin kWp başına yıllık üretimi, 81 il arasında. Yay 81 il merkezinin en düşük (1.047) ve en yüksek (1.642) değeri arasındadır; kesikli çizgi ortanca (1.470).

81 il içinde 80. sıra

Rize merkezinde 1 kWp sistem yılda 1.052 kWh üretir; bu değer Türkiye ortancasının altında. Aşağıdaki şeritte 81 il büyükten küçüğe sıralı, Rize vurgulu.

Antalya 1.642 kWh/kWpGiresun 1.047 kWh/kWp

Tipik 5 ve 10 kWp sistem

Rize: 5 ve 10 kWp çatı GES’in yıllık üretimi ve vergiler hariç tasarrufu
Gösterge	5 kWp	10 kWp	Birim
Yıllık üretim	5.258	10.516	kWh/yıl
Tasarruf: tüm üretim şebekeye satılırsa (veriş bedeli düşülmüş)	6.519	13.038	₺/yıl
Tasarruf: tüm üretim yüksek kademe tüketimini karşılarsa	22.719	45.438	₺/yıl
Ortalama hane (1.192 kWh/yıl) aylık mahsuplaşmalı tasarruf, veriş bedeli düşülmüş	8.520	15.039	₺/yıl
Aynı hane, veriş bedeli düşülmeden	11.188	21.156	₺/yıl
Bu hanede ihtiyaç fazlası (şebekeye satılan)	4.066	9.325	kWh/yıl
Kaçınılan CO₂	3,3	6,6	ton/yıl

Tutarlar EPDK 4 Nisan 2026 mesken AG tarifesiyle, vergiler hariçtir. Şebekeye verilen ihtiyaç fazlasından EPDK tablosundaki “Lisanssız Üretici 2” veriş yönlü dağıtım bedeli (65,6008 kr/kWh) düşülmüştür. Yıllık tüketimi 4.000 kWh’i aşan hanelerde son kaynak tedarik tarifesi uygulanır ve tasarruf farklı olur. Hane senaryosunda EPDK’nın 2025 il ortalaması tüketim aylara gün sayısıyla eşit dağıtıldı. Kaynak: Avrupa Komisyonu JRC — PVGIS 5.3 PVcalc API; EPDK — Elektrik faturalarına esas tarife tabloları.

Amortisman aralığı

Sistem maliyeti için resmî bir kaynak yok; bu yüzden geri ödemeyi maliyetin karşılığı olarak veriyoruz. Rize’de 1 kWp kurulu güç yılda 1.304 ₺ (tüm üretim satılırsa, veriş yönlü dağıtım bedeli düşülmüş) ile 4.544 ₺ (tüm üretim yüksek kademe tüketimi karşılarsa) arasında vergiler hariç kazanç sağlar. Teklifinizdeki kWp başına fiyat aşağıdaki eşiklerin altındaysa sistem ilgili sürede kendini öder.

Rize: hedef geri ödeme süresine göre kWp başına en yüksek sistem maliyeti
Geri ödeme	Öz tüketim yok	Tamamı öz tüketim	Birim
5 yıl	6.519	22.719	₺/kWp
7 yıl	9.127	31.807	₺/kWp
10 yıl	13.038	45.438	₺/kWp
15 yıl	19.557	68.157	₺/kWp

Eşik = hedef süre × kWp başına yıllık kazanç. Bakım gideri ve tarife değişimi dahil değildir.

Kendi teklifinizle hesaplamak için amortisman hesaplayıcısını Rize seçili açın.

5 kWp ile aylık üretim ve tasarruf

Ortalama bir Rize hanesinin (1.192 kWh/yıl) 5 kWp sistemle aylık mahsuplaşması: yaz aylarında üretim tüketimi aştığı için fark ihtiyaç fazlası olarak satılır, tasarruf artışı üretimden daha yavaş büyür.

Rize: 5 kWp sistemin aylık üretimi ve ortalama hanede aylık tasarrufu

Oca319 kWh565 ₺
Şub351 kWh589 ₺
Mar439 kWh714 ₺
Nis506 kWh792 ₺
May552 kWh855 ₺
Haz509 kWh796 ₺
Tem505 kWh797 ₺
Ağu474 kWh757 ₺
Eyl473 kWh751 ₺
Eki424 kWh695 ₺
Kas376 kWh630 ₺
Ara330 kWh579 ₺

Aylık ışınım, güneşlenme ve üretim

Rize: aylık ortalama günlük global radyasyon ve güneşlenme süresi (GEPA), kWp başına aylık üretim (PVGIS)
Ay
Ocak	1,34	3,38	63,8
Şubat	2,36	4,21	70,3
Mart	3,42	5,21	87,8
Nisan	4,65	6,40	101,2
Mayıs	5,91	7,47	110,5
Haziran	6,21	8,19	101,9
Temmuz	6,21	7,75	101,1
Ağustos	5,59	7,54	94,7
Eylül	4,43	7,19	94,6
Ekim	3,08	5,37	84,7
Kasım	1,73	4,17	75,1
Aralık	1,22	3,02	66,0

GEPA değerleri ilin grafik görsellerinden aktarılmıştır (26 Eylül 2026; radyasyon grafiği, güneşlenme grafiği, GEPA Rize sayfası). Üretim PVGIS PVGIS-SARAH3 2005–2023 ortalamasıdır.

Çatı yönü ve eğimine göre üretim

En uygun konum (35°, güney) 1.052 kWh/kWp üretir. Tablodaki değerler aynı konumda PVGIS ile farklı eğim ve yönler için hesaplanan yıllık üretimin en uygun konuma oranıdır. Kendi çatınız için yön ve eğim hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.

Rize: eğim ve yöne göre yıllık üretim (en uygun konuma oran)
Eğim	Doğu	Güneydoğu	Güney	Güneybatı	Batı
10°	%86	%91	%93	%91	%85
20°	%85	%94	%97	%93	%83
30°	%83	%95	%100	%93	%79
40°	%79	%94	%100	%91	%75

Yön açısı PVGIS kuralıyla: 0° güney, −90° doğu, +90° batı. Kuzeye bakan yüzeyler hesaplanmadı.

Rize’de başvuru mercii

Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’nin 10. maddesine göre başvuru, Kurul kararıyla belirlenen bilgi ve belgelerle ilgili şebeke işletmecisine elektronik ortamda yapılır. Dağıtım seviyesinden bağlanan çatı tesislerinde bu, ildeki görevli dağıtım şirketidir:

Çoruh Elektrik Dağıtım A.Ş. — hizmet bölgesi: Trabzon, Gümüşhane, Rize, Giresun, Artvin. Şirketin internet sitesi · bölgedeki iller

Süreç ve takvim için başvuru rehberine, 25 kW’a kadar tesisler için basitleştirilmiş süreç sayfasına bakın.

Kısa yorum

Rize, kWp başına yıllık üretimde 81 il merkezi arasında 80. sırada; Türkiye ortancasının (1.470 kWh/kWp) %28,5 altında.
Aralıkta üretim temmuzun %65’i kadar (66 ve 101 kWh/kWp). Aylık mahsuplaşma kış açığını kapatmaz; her ay kendi içinde hesaplanır.
EPDK verisine göre ortalama mesken tüketimi yılda 1.192 kWh; bunu karşılamak için yaklaşık 1,1 kWp yeterli. 5 kWp sistem ortalama hane için yılın bir bölümünde ihtiyaç fazlası üretir.
İldeki lisanssız kurulu güç 2024 sonunda 8,0 MW iken 2025 sonunda 10,3 MW oldu (+%27,8).

Varsayımlar

Üretim modeli: Avrupa Komisyonu JRC PVGIS 5.3, PVGIS-SARAH3 ışınım veritabanı (2005–2023 ortalaması), il merkezi koordinatı (Wikidata). 1 kWp kristal silisyum sistem, raflı (arkası havalanan) montaj, PVGIS’in bulduğu en uygun eğim ve yön.
Sistem kaybı (panel ve sistem kayıpları): %14. PVGIS’in önerdiği varsayılan; kablo ve inverter kayıplarını, kirlenmeyi ve ömür boyunca ortalama panel yaşlanmasını kapsar. Bu yüzden ayrıca yıllık düşüş uygulanmaz.
Performans oranı (PR): PVGIS çıktısından türetilir: yıllık özgül üretim ÷ panel düzlemine düşen yıllık ışınım. Her il için ayrı değer il sayfasında yazılıdır.
Montaj tipi: Değerler arkası havalanan raflı (“serbest”) montaj içindir. Paneller çatıya paralel ve arkası kapalı monte edilirse modül daha sıcak çalışır: PVGIS’in “bina entegre” seçeneğiyle 30° güney eğimde 8 il merkezinde (Antalya, Ankara, İstanbul, İzmir, Erzurum, Trabzon, Konya, Şanlıurfa; 26 Eylül 2026 sorgusu) yıllık üretim %3,6–4,5 daha düşük çıktı. Tipik kiremit çatı montajı bu iki uç arasında kalır.
Gölge ve yerel ufuk: PVGIS arazi ufkunu hesaba katar; komşu bina, baca ve ağaç gölgesini katmaz. Gölgeli çatıda üretim daha düşük olur.
Tarife: EPDK’nın 4 Nisan 2026 tarihinden geçerli tablosu (Kurul Kararı 14461), mesken AG tek terim: düşük kademe enerji 49,4065 kr/kWh, yüksek kademe enerji 189,5808 kr/kWh, dağıtım 242,49 kr/kWh; kademe sınırı günlük ortalama 8 kWh. Ayrıntı: güncel tarifeler.
Vergiler: Tüm tutarlar vergiler ve fonlar hariçtir; faturadaki gerçek tasarruf bu nedenle daha yüksek çıkar.
Mahsuplaşma: Mesken aboneliğiyle ilişkili tesislerde aylık (Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği md. 26/20). Ay içinde üretim tüketimi aşarsa fark ihtiyaç fazlasıdır. Bkz. mahsuplaşma rehberi.
İhtiyaç fazlası fiyatı: 189,5808 kr/kWh: mesken AG yüksek kademe tek zamanlı aktif enerji bedeli (YEK Kanunu I sayılı Cetvel (e), Yönetmelik md. 28/11); dağıtım bedeli içermez. Görevli tedarik şirketi 10 yıl satın alır.
Veriş yönlü dağıtım bedeli: 65,6008 kr/kWh (“Lisanssız Üretici 2”). EPDK tablosu dipnotuna göre I sayılı Cetvel (e) kapsamındaki lisanssız üreticilere uygulanır; hesaplarımızda ihtiyaç fazlası (mahsuplaşma sonrası şebekeye verilen) enerjiden düşülür. Böylece fazla enerjinin net değeri 123,98 kr/kWh olur. Bedelin hangi miktara uygulandığını görevli şirketinizle teyit edin; il sayfalarında bedel düşülmeden hesap da yan yana verilir.
Son kaynak tedarik tarifesi: EPDK’ya göre 2026 yılında yıllık tüketimi 4.000 kWh ve üzerinde olan meskenlere tablodaki enerji bedeli yerine son kaynak tedarik tarifesi (fatura dönemi piyasa takas fiyatı ortalaması + YEKDEM birim maliyeti, %5 artırılarak) uygulanır; dağıtım bedeli değişmez. Bu durumda tablo tarifesiyle yapılan tasarruf hesabı geçerli değildir; hesaplayıcılarda faturanızdaki SKTT enerji bedelini girebilirsiniz.
Sistem maliyeti: Resmî bir kaynak olmadığından sitede varsayılan maliyet yoktur; geri ödeme hesabında kendi teklifinizi girersiniz.
Ömür: 25 yıl — Fraunhofer ISE Photovoltaics Report’un çatı sistemleri için kullandığı ömür varsayımı.
Emisyon faktörü: 0,6242 tCO₂/MWh — ETKB 2023 Türkiye ulusal elektrik şebekesi birleşik marj emisyon faktörü (güneş ve rüzgâr); yeni güneş üretimiyle kaçınılan emisyonu ifade eder.

Son güncelleme: 26 Eylül 2026Veri tarihi: 26 Eylül 2026Kaynak: Avrupa Komisyonu JRC — PVGIS 5.3 PVcalc API, ETKB Güneş Enerjisi Potansiyel Atlası (GEPA) il verileri, EPDK — Elektrik faturalarına esas tarife tabloları, EPDK — Elektrik Piyasası Yıllık Piyasa Gelişim Raporu ve eki, ELDER — Elektrik dağıtım şirketleri ve hizmet bölgeleri, Wikidata — il merkezi koordinatları (P625)

Hesaplamalar tahmindir, mühendislik projesi yerine geçmez; güncel tarife ve mevzuat için EPDK ile Resmî Gazete, başvuru için ilinizdeki dağıtım şirketi esastır.

Sık sorulan sorular

Rize’de 5 kWp çatı GES yılda ne kadar elektrik üretir?

PVGIS modeline göre Rize’nin merkezinde en uygun eğim ve yöne kurulmuş 1 kWp sistem yılda yaklaşık 1.052 kWh üretir; 5 kWp sistem için bu yaklaşık 5.258 kWh’tir. Değer %14 sistem kaybı içerir, yerel gölgeyi içermez; yıldan yıla standart sapma kWp başına 48 kWh’tir.

Rize’de çatı GES başvurusu nereye yapılır?

Lisanssız üretim başvurusu, yönetmeliğin 10. maddesine göre ilgili şebeke işletmecisine elektronik ortamda yapılır. Rize için bu şirket Çoruh Elektrik Dağıtım A.Ş..

Rize’de ortalama bir hane için kaç kWp yeterli?

EPDK verisine göre Rize’de mesken abonesi başına yıllık ortalama tüketim 1.192 kWh. Bunu yıllık bazda karşılamak için yaklaşık 1,1 kWp yeterlidir (tüketim ÷ 1.052 kWh/kWp). Kurulu güç, bağlantı anlaşmanızdaki sözleşme gücünü aşamaz.

Şebekeye verdiğim fazla elektrik hangi fiyattan alınır?

Mesken aboneliğinde ihtiyaç fazlası enerji, abone grubunuzun yüksek kademeli tek zamanlı aktif enerji bedelinden satın alınır. 4 Nisan 2026 tarifesinde bu bedel 189,5808 kr/kWh’tir (vergiler hariç). EPDK tablosu dipnotuna göre bu kapsamdaki lisanssız üreticilere 65,6008 kr/kWh veriş yönlü dağıtım bedeli de uygulanır; sitedeki hesaplarda bu bedel satış gelirinden düşülür. Satın alma süresi 10 yıldır.