İnce film paneller: CdTe ve CIGS

İnce film paneller, silisyum dilim yerine cam ya da başka bir alt tabaka üzerine çok ince bir yarı iletken katmanın kaplanmasıyla üretilir. Çatı GES’te karşılaşılan iki ana türü kadmiyum tellür (CdTe) ve bakır indiyum galyum diselenür (CIGS, galyumsuz hâliyle CIS) modüllerdir. Hücre dilimlerden kesilmediği için modül yüzeyi tek parça ve düzgün görünür; hücreler kaplama sırasında şeritler hâlinde ayrılıp birbirine bağlanır. Kristal silisyumun ezici üstünlüğüne karşın ince film, az sayıda üreticinin sürdürdüğü küçük bir pazar segmenti olarak varlığını koruyor.

Pazar payı ve verim: rapordaki rakamlar

Fraunhofer ISE’nin 14 Temmuz 2026 tarihli Photovoltaics Report’una göre ince film teknolojisinin pazar payı "şu anda %2 ile %3 arasında". 2025 üretim tablosunda yaklaşık 706 GWp’lik toplamın 16 GWp’i ince filme ayrılmıştır; rapor bu değeri hesaplarken yalnızca tek bir CdTe üreticisini dikkate aldığını not eder. Ticari modül karşılaştırmasında da CdTe ve CIGS için birer üreticinin ürünleri alınmıştır, gerekçe olarak "sınırlı tedarikçi sayısı" gösterilir.

Gösterge	CdTe	CIGS	Kristal silisyum (karşılaştırma)
Laboratuvar hücre rekoru	%21,0	%23,4	%28,1 (monokristal)
Ticari modül verimi (rapordaki eğilim)	son on yılda %15,6’dan %20’ye yakın düzeye	raporda ayrı ortalama yok	2024 son çeyrek ağırlıklı ortalaması %22,7
PVGIS teknoloji seçeneği	CdTe	CIS/CIGS	kristal silisyum (özgün veya 2025)
PVGIS spektral düzeltme	var	yok	var

Raporda perovskit hücreler için %26,9, perovskit–silisyum ardışık hücreler için %35,2 laboratuvar rekoru da verilir. Bunlar araştırma düzeyindeki değerlerdir; çatı tekliflerinde karşılaştırma ölçütü olarak kullanılmamalıdır.

Alan ve güç: aynı kWp için ne kadar çatı?

PVGIS kılavuzundaki bağıntıya göre güç (kWp) = alan (m²) × verim (%) / 100. Buradan 1 kWp için gereken alan 100 / verim olarak bulunur:

• Yaklaşık %20 verimli bir CdTe modülde 1 kWp için yaklaşık 5,0 m².
• %22,7 verimli ortalama bir kristal silisyum modülde yaklaşık 4,4 m².

Modüllerin sığacağı net alan 40 m² olan bir çatıda bu, kaba hesapla yaklaşık 8 kWp’ye karşı 9 kWp demektir. Hesap, modüller arası boşlukları ve çatı kenar mesafelerini yok sayar; gerçek yerleşim için çatı alanı–kWp aracını kullanın. Alanı bol, taşıma kapasitesi ya da görünüm önceliği olan uygulamalarda bu fark belirleyici olmayabilir; sınırlı çatıda ise doğrudan kurulu gücü kısar. Kurulu güç düştüğünde yıllık üretim de aynı oranda düşer; bu nedenle ince film ile kristal silisyum tekliflerini karşılaştırırken yalnızca kWp başına fiyata değil, aynı çatıdan elde edilecek toplam kWp’ye ve yıllık kWh’ye birlikte bakmak gerekir.

PVGIS’te teknoloji seçimi üretim tahminini nasıl değiştirir?

Modül performansı sıcaklığa ve ışık şiddetine bağlıdır, ancak bu bağımlılığın biçimi teknolojiden teknolojiye değişir. PVGIS bu nedenle kristal silisyum, CIS/CIGS ve CdTe için ayrı katsayılarla hesap yapar. Kılavuza göre bu üç seçenekten biri seçildiğinde sıcaklık etkisi seçilen teknolojiye göre hesaplanır; "diğer/bilinmiyor" seçilirse ılıman iklimler için makul bulunan genel bir %8 sıcaklık kaybı varsayılır. Güneş ışığının spektrumundaki değişimin etkisi ise yalnızca kristal silisyum ve CdTe için hesaplanabilir.

Sitedeki il değerleri, örneğin Konya için 1.578 kWh/kWp, PVGIS 5.3 ile 1 kWp kristal silisyum, %14 sistem kaybı ve serbest montaj varsayımıyla alınmıştır (PVGIS, 2026 sorgusu). Bir ince film teklifini değerlendirirken üretim tahmininin CdTe ya da CIS/CIGS seçeneğiyle yapılıp yapılmadığını sorun. Kristal silisyum varsayımıyla yapılmış bir ince film tahmini, teknoloji farkını yansıtmaz.

Montaj biçimi de hesaba girer. Kılavuz, arkası havalanmayan modüllerin 1.000 W/m² ışınımda 15 °C’ye kadar daha sıcak çalışabildiğini belirtir. Cepheye ya da çatı kaplamasına gömülü uygulamalarda "binaya entegre" seçeneği daha gerçekçi sonuç verir; bu tür kurulumlar için cephe uygulaması sayfası ayrıca bilgi sunar.

Işınım verisiyle bağlantı: GEPA ve metrekare başına enerji

Güneş Enerjisi Potansiyel Atlası (GEPA) il bazında yatay düzleme düşen yıllık global radyasyonu verir; örneğin Konya için 1.612, Ankara için 1.476 kWh/m²·yıl (GEPA). Bu değer teknolojiden bağımsızdır: aynı metrekareye aynı enerji düşer. Metrekareden elektriğe dönüşen pay ise modül verimiyle orantılıdır. Bu yüzden iki teknoloji arasındaki verim farkı en çok metrekare başına üretimde görünür; kWp başına üretimdeki fark ise sıcaklık ve ışık davranışından gelir ve PVGIS’te teknolojiye göre ayrı hesaplanır. GEPA ile PVGIS verilerinin nasıl okunacağı PVGIS ve GEPA rehberinde anlatılıyor.

Hangi durumlarda gündeme gelir?

İnce film bir çatı için varsayılan seçenek değildir; genellikle belirli bir gereksinim olduğunda masaya gelir. Tek parça, düzgün yüzey görünümü mimari açıdan önem taşıyan binalarda tercih nedeni olabilir. Modülün cepheye ya da çatı kaplamasına bütünleşik kullanıldığı uygulamalarda da gündeme gelir; Fraunhofer’in ticari modül karşılaştırmasına bazı binaya entegre ürünlerin alınmadığı not edildiğinden, bu tür ürünlerde değerlendirme tamamen ürünün kendi veri sayfasına dayanır. Alanın kısıtlı olmadığı geniş çatılarda ise metrekare başına güçteki fark ikinci planda kalabilir ve karar sıcaklık davranışı, tedarik ve montaj koşullarına göre verilir.

Sık yapılan hatalar

• Laboratuvar rekorunu ürün verimi sanmak. %23,4 ya da %21,0 hücre rekorudur; satın alınan modülün verimi veri sayfasındaki değerdir.
• Kristal silisyum varsayımlı tahmini kabul etmek. Teklifteki üretim tahmini ince film teknolojisiyle yeniden hesaplanmadıysa gerçek davranışı yansıtmaz.
• Farklı teknolojileri aynı diziye bağlamak. Seri dizide akım ve gerilim en zayıf halkaya göre belirlenir; ince film ile kristal silisyum modüller aynı diziye karıştırılmamalı, ayrı dizi ve ayrı MPPT girişi planlanmalıdır.
• İnvertör uyumunu atlamak. Seçilen invertörün ince film modüllerle kullanım ve topraklama koşulları, hem invertörün hem modülün veri sayfasından teyit edilmelidir; bu konuda dizi inverter sayfası genel çerçeveyi verir.

Seçerken bakılacaklar

1. Teknoloji adı: CdTe mi, CIGS mi; veri sayfasında açıkça yazmalı.
2. Modül verimi ve etiket gücü: alan hesabı için veri sayfasındaki değer esas alınmalı.
3. Sıcaklık katsayısı: %/°C cinsinden; sıcak çatılarda kristal silisyum ürünüyle aynı başlık altında kıyaslanmalı.
4. Üretim tahmini yöntemi: PVGIS’te doğru teknoloji seçeneği ve doğru montaj tipiyle yapılmış olmalı.
5. Tedarik sürekliliği: tedarikçi sayısı sınırlı olduğundan ileride arızalı modülün aynı ürünle değiştirilebilmesi sorulmalı.
6. Üretim tarihi: panel dahil ana ekipmanın son beş yıl içinde üretilmiş olması zorunludur (Yönetmelik md. 37/6, değişik: RG-2/4/2026-33212).
7. Ömür sonu: modülün geri alım ve geri dönüşüm koşulları tedarikçiyle yazılı olarak konuşulmalı.

Kristal silisyum tarafındaki seçenekler için monokristal panel sayfasına, kendi çatınızın yıllık üretimi için yıllık üretim aracına bakabilirsiniz.