Soru–yanıt
1 kWp güneş paneli yılda kaç kWh üretir?
PVGIS’e göre il merkezlerinde 1 kWp sistemin yıllık üretim aralığı ve bu sayıyı değiştiren etkenler.
PVGIS verisine göre en uygun eğim ve yöne yerleştirilmiş 1 kWp’lik bir sistem, Türkiye’deki il merkezlerinde yılda 1.047–1.642 kWh/kWp üretir; il merkezlerinin ortancası 1.470 kWh/kWp düzeyindedir (PVGIS, 2026 sorgusu). Bu sayı, sistemin büyüklüğünden bağımsız bir karşılaştırma ölçüsüdür ve "özgül üretim" olarak anılır. Kendi çatınızdaki değer; yön, eğim, gölge, montaj biçimi ve kayıplara göre bunun altında kalabilir.
Rakamlar nasıl hesaplandı?
Sitedeki il değerleri PVGIS 5.3 ile her il merkezinin koordinatı için yapılan sorgudan gelir. Varsayımlar şunlardır:
- Işınım verisi: 2005–2023 yıllarını kapsayan SARAH3 uydu kaydı. Değer tek bir yılın değil, uzun dönemin ortalamasıdır.
- Teknoloji: kristal silisyum panel. PVGIS, kristal silisyum ve bazı ince film teknolojileri için sıcaklık ve ışık tayfı etkisini ayrıca hesaplar.
- Sistem kaybı: %14. PVGIS kılavuzu bu kalemi kablo ve inverter kayıpları, panellerdeki kir ve zaman zaman kar ile açıklar; yüksek verimli bir inverter gibi nedenlerle bu değerin biraz azaltılabileceğini belirtir.
- Montaj: serbest montaj, yani panel arkasında havanın serbestçe dolaştığı bir konstrüksiyon. PVGIS’in diğer seçeneği, panelin yapıya tamamen gömülü olduğu ve arkasında hava hareketi bulunmayan montajdır. Kılavuza göre kiremitli bir çatıya yakın monte edilen paneller gibi bazı uygulamalar bu iki uç arasında kalır.
- Konum: her il için en uygun eğim ve yön. İl merkezlerinde bulunan en uygun eğim 27° ile 35° arasındadır.
Veri kaynaklarının ayrıntısı PVGIS ve GEPA verileri rehberinde, kavramın tanımı özgül üretim sözlük maddesinde yer alıyor.
İllere göre örnek değerler
İllerin tamamı il karşılaştırma sayfasında. Hangi illerin üst ve alt sırada olduğu hangi il daha çok üretir? sayfasında ele alınıyor.
Yıllık değeri güne çevirmek sezgiyi kolaylaştırır. Ortanca değer 365’e bölündüğünde 1 kWp’nin yılın ortalama bir gününde yaklaşık 4 kWh ürettiği görülür (PVGIS 2026 sorgusu). Bu bir ortalamadır: uzun yaz günlerinde üretim bunun belirgin biçimde üstüne çıkar, kısa ve bulutlu kış günlerinde altına iner. Günlük ortalamayı tüketiminizle karşılaştırırken bu mevsim farkını hesaba katın; meskende mahsuplaşma aylık yapıldığı için belirleyici olan günlük değil aylık dengedir (Yönetmelik md. 26/20).
Bu sayıyı değiştiren etkenler
- Yön. PVGIS 2026 sorgusunda 30° eğimli, doğuya bakan bir yüzey il merkezlerinde en uygun konumun %79–85’ini, batıya bakan bir yüzey %76–85’ini üretti. Güneye bakan 30° eğimli yüzey ise %99–100 ile en uygun konuma çok yakın kaldı.
- Eğim. 10° eğimli, güneye bakan bir yerleşim en uygun konumun %93–97’si arasında üretti. Düz çatılarda düşük eğimle yerleştirme bu yüzden sınırlı bir kayıpla sonuçlanır.
- Montaj ve sıcaklık. PVGIS kılavuzuna göre panel arkasında hava dolaşımı kısıtlanırsa modüller 1000 W/m² ışınımda 15 °C’ye kadar daha sıcak çalışabilir ve verim düşer. Çatıya tamamen gömülü uygulamalar serbest montaja göre daha az üretir.
- Gölge ve ufuk. Komşu bina, ağaç, baca ya da yakındaki tepeler üretimi düşürür. PVGIS dağ ve tepelerin etkisini ufuk verisiyle hesaplayabilir, ama çatıdaki yerel gölgeyi bilemez. Ayrıntı için gölgelenme ve ufuk rehberine bakın.
- Yaşlanma. Kılavuz, modüllerin yıllar içinde güç kaybettiğini ve ömür boyu ortalama yıllık üretimin ilk yıllardakinden birkaç yüzde düşük olacağını belirtir.
- Yıldan yıla değişim. Değerler uzun dönem ortalamasıdır; bulutlu geçen bir yıl ortalamanın altında, açık geçen bir yıl üstünde üretim verir. İl sayfalarında bu yıllık dalgalanmanın standart sapması da gösterilir.
Somut örnek: Ankara’da farklı çatılar
Ankara’da en uygun eğim ve yöne kurulan 5 kWp’lik sistem, PVGIS’e göre yılda yaklaşık 7.418 kWh üretir. Aynı sistemin farklı çatılardaki yaklaşık üretimi, Ankara için PVGIS ızgara oranlarıyla (2026 sorgusu) şöyle hesaplanır:
| Çatı | En uygun konuma oranı | 5 kWp yıllık üretim |
|---|---|---|
| En uygun eğim ve yön | %100 | 7.418 kWh |
| 30° eğim, güney | %100 | 7.418 kWh |
| 10° eğim, güney | %93 | 6.899 kWh |
| 30° eğim, doğu | %83 | 6.157 kWh |
| 30° eğim, batı | %80 | 5.935 kWh |
Hesap basittir: yıllık üretim, kurulu gücün (kWp) ildeki özgül üretimle ve çatının yön-eğim oranıyla çarpımına yaklaşık olarak eşittir. Ankara’da batıya bakan 30° eğimli bir çatı ile en uygun konum arasındaki yaklaşık %20’lik fark, Ankara ile İstanbul il merkezleri arasındaki özgül üretim farkından büyüktür. Yani aynı ilde çatının yönü, iller arasındaki farktan daha belirleyici olabilir.
Kurulumdan sonra beklentiyi doğrulamak
Sistem çalışmaya başladıktan sonra inverterin izleme ekranı ya da üretim sayacı gerçek üretimi gösterir. Yönetmelik, şebekeye bağlı her üretim tesisinin üretimini ölçen ayrı bir sayaç bulunmasını zorunlu tutar (Yönetmelik md. 21/2). Bu verilerle beklentiyi üç adımda kontrol edebilirsiniz:
- Aylık karşılaştırın. Tek bir günün üretimi hava durumuna çok bağlıdır. İlk ayların toplamını il sayfanızdaki aylık değerlerle, kurulu gücünüz ve çatı oranınızla ölçekleyerek karşılaştırın.
- Oranı izleyin. Gerçek üretimin beklenen üretime oranı her yıl benzer kalmalıdır. Oranın aniden düşmesi kirlenme, gölge, arıza ya da bir dizinin devre dışı kalması gibi sorunlara işaret edebilir. Gerçek üretimi panel düzlemine düşen ışınıma göre kıyaslayan performans oranı kavramı da aynı mantıkla çalışır.
- Bir yılı bekleyin. Yıllık değer uzun dönem ortalamasıdır; ilk yılın sonucu hava koşulları nedeniyle ortalamadan sapabilir.
Ne yapmalısınız?
- İlinizin değerini bulun. İl sayfanızda 1 kWp’nin yıllık ve aylık üretimi yer alır.
- Çatınızın yönünü ve eğimini ölçün. Yön ve eğim kaybı aracı ilinizdeki oranı hesaplar.
- Gölgeyi gözlemleyin. Özellikle kış aylarında öğle saatlerinde çatının hangi bölümünün gölgede kaldığına bakın; gölgeli bölümü panel yerleşiminin dışında bırakmak çoğu zaman daha az kayıp demektir.
- Yıllık üretimi hesaplayın. Kurulu gücü ve konumu yıllık üretim aracına girin.
- Kış ile yazı ayrı düşünün. Yıllık değer aylara eşit dağılmaz; ayrıntı kışın üretim düşer mi? sayfasında.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
Türkiye ortalaması olarak hangi değeri kullanmalıyım?
Tek bir ülke ortalaması yerine kendi ilinizin değerini kullanmanız daha doğru sonuç verir. Hızlı bir ön hesap için il merkezlerinin ortancası kullanılabilir; ancak Karadeniz ile Akdeniz arasındaki fark yarıyı aşabildiği için bu değer ancak kaba bir başlangıçtır.
Bu değerler gölgeyi içeriyor mu?
Sitedeki il değerleri il merkezindeki bir nokta için, serbest montaj ve en uygun eğim ile yön varsayılarak hesaplanır; komşu bina, ağaç ya da baca gibi yerel gölgeleri içermez. Çatınızda gölge varsa gerçek üretim daha düşük olur.
İlk yıl ile sonraki yıllar arasında fark olur mu?
PVGIS kılavuzu modüllerin yıllar içinde güçlerinin bir bölümünü kaybettiğini ve ömür boyu ortalama üretimin ilk yıllardakinden birkaç yüzde düşük olacağını belirtir. Ayrıca hava koşulları nedeniyle üretim yıldan yıla dalgalanır.
Düz çatıya yatık yerleştirilen panel ne kadar kaybeder?
PVGIS 2026 sorgusunda 10° eğimli, güneye bakan bir yerleşim, il merkezlerinde en uygun konumdaki üretimin yaklaşık yüzde 93 ile 97’si arasında kaldı. Düşük eğim kaybı sınırlıdır, ancak kir ve kar birikimini artırabilir.