İçeriğe geç
Çatı GES Atlası81 il · üretim · tarife · mevzuat

Soru–yanıt

Hangi ilde çatı GES daha çok üretir?

PVGIS ile 81 il merkezinde kWp başına yıllık üretim sıralaması; güney ve iç bölgelerle Karadeniz arasındaki fark.

Son güncelleme: 27 Eylül 20264 dk okuma
Ankara’da Hacettepe Üniversitesi güneş enerjisi binasının çatısında paneller ve önde raflı bir panel
Ankara’da Hacettepe Üniversitesi’nin güneş enerjisi araştırma merkezi (YETAM) binası.Fotoğraf: Manameric at Turkish Wikipedia · CC BY 2.5

PVGIS verisine göre kWp başına yıllık üretim il merkezleri arasında 1.047–1.642 kWh/kWp aralığında değişir; en yüksek değer Antalya’da, en düşük değer Giresun’dadır (PVGIS, 2026 sorgusu). Akdeniz kıyısı ile İç ve Doğu Anadolu’nun güneyindeki iller üst sıralarda, Karadeniz kıyısındaki iller alt sıralardadır. Türkiye ortancası 1.470 kWh/kWp düzeyindedir.

Sıralama

81 il merkezinin kWp başına yıllık üretimine göre en yüksek ve en düşük beşer il:

kWp başına yıllık üretimi en yüksek ve en düşük 5’er il merkezi (PVGIS)
SıraİlÖzgül üretimBirim
1Antalya1.642kWh/kWp·yıl
2Burdur1.636kWh/kWp·yıl
3Van1.618kWh/kWp·yıl
4Niğde1.612kWh/kWp·yıl
5Karaman1.610kWh/kWp·yıl
77Zonguldak1.191kWh/kWp·yıl
78Ordu1.156kWh/kWp·yıl
79Trabzon1.101kWh/kWp·yıl
80Rize1.052kWh/kWp·yıl
81Giresun1.047kWh/kWp·yıl

Değerler, PVGIS 5.3 ile her il merkezi için yapılan sorgudan gelir: 1 kWp kristal silisyum sistem, %14 sistem kaybı, serbest montaj ve o nokta için en uygun eğim ve yön. Işınım verisi 2005–2023 dönemini kapsayan SARAH3 uydu kaydıdır. Tüm iller il karşılaştırma sayfasında sıralanabilir.

2026 sorgusunda listenin alt kısmındaki beş ilin tamamı Karadeniz kıyısındadır: Giresun, Rize, Trabzon, Ordu ve Zonguldak. Üst kısımda Akdeniz Bölgesi’nden Antalya ve Burdur, İç Anadolu’dan Niğde ve Karaman, Doğu Anadolu’dan Van yer alır. İllerin yarısı 1.359 ile 1.567 kWh/kWp arasındaki bir bantta yer alır (alt ve üst çeyrek değerleri). Bu yüzden sıralamanın ortasındaki iller arasındaki birkaç basamaklık fark, üretimde küçük bir farka karşılık gelir; asıl ayrışma listenin iki ucundadır.

Farkı ne belirler?

İller arasındaki fark tek bir etkenle açıklanmaz:

  1. Işınımın miktarı. Panele ulaşan güneş enerjisi enleme, bulutluluğa ve atmosferin durumuna göre değişir. GEPA’nın il grafiklerinde yatay yüzeye düşen yıllık ışınım, Antalya’da 1.650, Rize’de 1.407 kWh/m² düzeyindedir.
  2. Güneşlenme süresi. GEPA verisine göre yıllık güneşlenme süresi Antalya’da 3.014 saat, Rize’de 2.128 saattir. Ancak süre tek başına sıralamayı belirlemez: en uzun güneşlenme süresi 3.512 saatle Hakkari’dedir, Hakkari ise üretim sıralamasında ilk beşte değildir.
  3. Sıcaklık. Panel ısındıkça verimi düşer; PVGIS bu etkiyi modül teknolojisine göre hesaba katar. Havadaki sıcaklığın yüksek olduğu yerlerde ışınım kazancının bir bölümü bu kayıpla dengelenir.
  4. Ufuk ve gölge. PVGIS, dağ ve tepelerin gölgesini hesaplamak için yerleşik ufuk verisini kullanabilir. Dağlık kıyı şeridindeki il merkezlerinde bu etki üretimi aşağı çekebilir.
  5. Nokta seçimi. Her il için tek bir nokta, il merkezi hesaplanır. İlin geri kalanında değerler farklı olabilir.

GEPA ve PVGIS’in neyi ölçtüğü PVGIS ve GEPA verileri rehberinde ayrıntılı anlatılıyor.

Bölgesel tablo

PVGIS 2026 sorgusundan bazı iller:

İlkWp başına yıllık üretimGEPA güneşlenme (saat/yıl)
Antalya1.642 kWh/kWp3.014
Van1.618 kWh/kWp3.072
Konya1.578 kWh/kWp2.903
İzmir1.580 kWh/kWp2.990
Ankara1.484 kWh/kWp2.616
İstanbul1.372 kWh/kWp2.449
Samsun1.234 kWh/kWp2.317
Trabzon1.101 kWh/kWp2.133
Giresun1.047 kWh/kWp2.288

Antalya ile Giresun arasındaki fark yaklaşık %57’dir: Antalya il merkezinde kurulan bir sistem, aynı güçteki Giresun sistemine göre kWp başına yılda yarıdan fazla daha çok üretir. Van’ın üst sıralarda yer alması, yüksek üretimin yalnızca güney kıyılarına özgü olmadığını da gösterir.

İl farkı mı, çatı farkı mı?

İller arasındaki fark büyük görünse de çatının yönü benzer büyüklükte bir etki yaratabilir. PVGIS 2026 sorgusunda her il için 30° eğimli doğu, güney ve batı yönleri de hesaplandı. Antalya’da 30° eğimli, doğuya bakan bir çatı en uygun konumun yaklaşık %81’i kadar üretir; bu da kWp başına 1.330 kWh civarına karşılık gelir. Aynı hesapla Antalya’daki doğu cepheli bir çatı, İstanbul’da en uygun yöne ve eğime kurulmuş bir sistemin (1.372 kWh/kWp) gerisinde kalır.

Karadeniz’de de yön farkı belirgindir: Giresun’da 30° doğu yönü en uygun konumun %84’ünü, 30° batı yönü ise %76’sını verir. 10° gibi düşük eğimli güney yönlü yerleşimler ise il merkezlerinde en uygun konumun %93–97’si arasında kalır. Yani iller arasında seçim yapma imkânı olmayan bir çatı sahibi için yön ve eğim, il sıralamasından daha belirleyici olabilir. Ayrıntılar çatı yönü ve eğimi rehberinde.

Kurulu güç ile üretim aynı şey değil

EPDK’nın 2025 Piyasa Gelişim Raporu’na göre Türkiye’de lisanssız toplam kurulu güç 24.032,66 MW’tır. İllere göre bakıldığında en yüksek lisanssız kurulu güç Konya’dadır (1.538,35 MW); onu Şanlıurfa (1.273,30 MW), Gaziantep (1.248,72 MW) ve Ankara (1.174,54 MW) izler. Bu sıralama, kWp başına üretim sıralamasıyla örtüşmez. Örneğin Antalya en yüksek özgül üretime sahip olduğu hâlde lisanssız kurulu güçte 542,52 MW ile bu illerin gerisindedir. Kurulu güç yalnızca ışınıma değil; arazi varlığı, şebeke kapasitesi, sanayi ve tarımsal tüketim gibi etkenlere de bağlı olabilir. İl bazındaki veriler lisanssız kurulu güç sayfasında.

Somut örnek: aynı ihtiyaç, farklı sistem

Yılda 3.000 kWh tüketen bir hane düşünelim. Bu tüketimi yıllık bazda karşılamak için gereken güç, tüketimin ildeki özgül üretime bölünmesiyle bulunur:

  • Antalya’da 5 kWp yılda yaklaşık 8.208 kWh üretir; 3.000 kWh için yaklaşık 1,8 kWp yeterli olur.
  • Ankara’da 5 kWp yılda yaklaşık 7.418 kWh üretir; aynı ihtiyaç için yaklaşık 2 kWp gerekir.
  • Giresun’da 5 kWp yılda yaklaşık 5.233 kWh üretir; aynı ihtiyaç için yaklaşık 2,9 kWp gerekir.

Hesaplar PVGIS 2026 sorgusundaki il merkezi değerlerine dayanır ve en uygun yön ile eğimi varsayar. Çatınız doğu ya da batıya bakıyorsa üretim bu değerlerin altında kalır. Aynı ihtiyaç için Giresun’daki sistemin Antalya’dakinden yaklaşık 1 kWp daha büyük olması gerekir; bu da daha fazla panel, daha geniş çatı alanı ve daha yüksek kurulum bütçesi anlamına gelir. Panel sayısına çevirmek için kaç panel gerekir? sayfasına bakabilirsiniz.

Ne yapmalısınız?

  1. Kendi ilinizin değerine bakın. İl sayfanızda kWp başına üretim, aylık dağılım ve tipik 5 ile 10 kWp sistemlerin sonuçları yer alır.
  2. İl ortalamasını kendi çatınıza uyarlayın. Yön, eğim ve gölge, il farkı kadar büyük etki yapabilir; yön ve eğim kaybı aracı bu farkı gösterir.
  3. Gereken gücü hesaplayın. Tüketiminize ve ilinize göre kaç kWp gerekir aracını kullanın.
  4. İlçeniz il merkezinden farklıysa kendi konumunuza bakın. Sitedeki değerler il merkezindeki tek bir noktaya aittir. Kıyıdan uzak bir ilçe, yüksek bir yayla ya da derin bir vadi farklı sonuç verebilir; teklif aşamasında kurulum firmasından kendi koordinatınız için yapılmış bir PVGIS hesabı isteyebilirsiniz.
  5. Kış farkını unutmayın. Yıllık değer aynı olsa da kış üretimi iller arasında farklıdır; ayrıntı kışın üretim düşer mi? sayfasında.

Kaynaklar

  1. Avrupa Komisyonu JRC — PVGIS 5.3 PVcalc API
  2. ETKB Güneş Enerjisi Potansiyel Atlası (GEPA) il verileri
  3. EPDK — Elektrik Piyasası Yıllık Piyasa Gelişim Raporu ve eki

Sık sorulan sorular

En çok güneşlenen il en çok üreten il midir?

Her zaman değil. GEPA verisinde yıllık güneşlenme süresi en uzun il merkezi Hakkari’dir, ancak PVGIS’e göre kWp başına yıllık üretimde Hakkari ilk beşte yer almaz. Üretimi güneşlenme süresinin yanında ışınımın şiddeti, sıcaklık ve gölge gibi etkenler birlikte belirler.

Karadeniz’de çatı GES kurmak anlamsız mı?

Hayır, ama aynı üretim için daha büyük sistem gerekir. PVGIS’e göre Doğu Karadeniz il merkezlerinde kWp başına üretim, güneydeki illerin yaklaşık üçte ikisi düzeyindedir; boyutlandırma ve beklenti bu farka göre yapılmalıdır.

İl merkezinin değeri ilçem için de geçerli mi?

Sitedeki değerler il merkezindeki tek bir nokta için hesaplanır. Aynı il içinde kıyı ile iç kesim, vadi ile yüksek alanlar arasında farklar olabilir; kesin değer için kendi konumunuzla PVGIS sorgusu yapmak gerekir.

Lisanssız kurulu gücü en yüksek il, en çok üreten il mi?

Hayır. EPDK’nın 2025 raporuna göre lisanssız kurulu gücü en yüksek il Konya’dır; Konya kWp başına üretimde üst sıralarda olsa da ilk beşte değildir. Kurulu güç, ışınımın yanında arazi, şebeke kapasitesi ve yatırım koşullarından da etkilenir.