Soru–yanıt
Fazla elektrik hangi fiyattan alınır?
Kendi abone grubunuzun tek zamanlı aktif enerji bedeli: meskende yüksek kademe fiyatı ve güncel EPDK değeri.
Fazla elektrik, kendi abone grubunuz için EPDK’nın ilan ettiği perakende tek zamanlı aktif enerji bedelinden satın alınır (YEK Kanunu I sayılı Cetvel, e bendi). Mesken abonelerinde bu fiyatın belirlenmesinde yüksek kademe esas alınır (Yönetmelik md. 28/11); güncel değer 189,5808 kr/kWh ya da 1,8958 TL/kWh’dir (vergiler hariç, 4 Nisan 2026 (EPDK Kurul Kararı 14461) tarifesi). Fiyata dağıtım bedeli dahil değildir.
Fiyatı belirleyen kurallar
Fiyat bir sözleşmede pazarlıkla belirlenmez; kanun ve yönetmelik tarafından tarifeye bağlanır:
- Kanunun ölçüsü. YEK Kanunu’nun I sayılı Cetveli, 2019’dan itibaren çağrı mektubu almaya hak kazanan lisanssız yenilenebilir tesisler için fiyatı "EPDK tarafından TL kuruş/kWh olarak ilan edilen kendi abone grubuna ait perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli" olarak tanımlar.
- Meskende yüksek kademe. İlişkili tüketim tesislerinin tamamı Mesken AG abone grubundaysa fiyatın belirlenmesinde yüksek kademeli tarife esas alınır (md. 28/11). Tüketiminiz düşük kademede kalsa bile fazlanız yüksek kademe fiyatından değerlendirilir.
- İşyerinde kademeli yaklaşım. Tüketim tesislerinin tamamı Kamu ve Özel Hizmetler Sektörü ile Diğer AG abone grubundaysa ilgili kademe için belirlenen tarife fiyatı, kalan miktar için AG yüksek kademesi esas alınır (md. 28/12).
- Karışık bağlantılarda en düşük fiyat. Birden fazla tüketim tesisi varsa ve OG ile AG seviyesinden bağlı abonelikler birlikteyse, bu abone gruplarının aktif enerji bedellerinden en düşüğü esas alınır (md. 28/13).
- Hesaplama. Piyasa işletmecisi, üretici için ödemeyi tespit edilen miktarı ilgili fiyatla çarparak belirler (md. 26/6-a).
Güncel değerler
Mesken tarifesinin kalemleri ve ihtiyaç fazlası alış fiyatı:
| Kalem | Değer | Birim |
|---|---|---|
| Aktif enerji — düşük kademe (günlük ort. 8 kWh’e kadar) | 49,4065 | kr/kWh |
| Aktif enerji — yüksek kademe (sınırı aşan kısım) | 189,5808 | kr/kWh |
| Dağıtım bedeli | 242,4900 | kr/kWh |
| Toplam — düşük kademe | 291,8965 | kr/kWh |
| Toplam — yüksek kademe | 432,0708 | kr/kWh |
| İhtiyaç fazlası alış fiyatı (yüksek kademe aktif enerji bedeli) | 189,5808 | kr/kWh |
| Veriş yönlü dağıtım bedeli (Lisanssız Üretici 2) | 65,6008 | kr/kWh |
| İhtiyaç fazlasının net değeri (alış − veriş bedeli) | 123,9800 | kr/kWh |
İşyeri (Kamu ve Özel Hizmetler Sektörü ile Diğer, AG tek terim) için aynı tarifenin kalemleri:
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Aktif enerji, düşük kademe (günlük ortalama 30 kWh/gün’e kadar) | 287,3087 kr/kWh |
| Aktif enerji, yüksek kademe | 345,4688 kr/kWh |
| Dağıtım bedeli | 247,9368 kr/kWh |
Tarifenin tamamı elektrik tarifeleri veri sayfasında yer alıyor. Kademe sisteminin faturaya etkisi için mesken kademe sistemi rehberine bakabilirsiniz.
Satış fiyatı ile öz tüketimin değeri neden farklı?
Faturada bir kilovatsaatin bedeli, enerji bedeli ile dağıtım bedelinin toplamıdır (EPDK tarife tablosu dipnotu). Kendi ürettiğinizi o anda ya da mahsuplaşma döneminde tükettiğinizde bu toplamın tamamından kaçınırsınız; şebekeye sattığınızda ise yalnızca aktif enerji bedeli ödenir. Mesken için karşılaştırma şöyledir:
- Yüksek kademede öz tüketimle kaçınılan bedel: 432,0708 kr/kWh
- Düşük kademede öz tüketimle kaçınılan bedel: 291,8965 kr/kWh
- İhtiyaç fazlası için ödenen bedel: 189,5808 kr/kWh
Yüksek kademedeki bir tüketici için fark, dağıtım bedelinin (242,49 kr/kWh) kendisidir. Düşük kademedeki tüketicide karşılaştırma tarifenin güncel değerlerine bağlıdır; iki satırı yan yana okumak yeterlidir.
EPDK tablosunda lisanssız üreticiler için ayrıca veriş yönlü dağıtım bedeli satırları bulunur. Tablo dipnotuna göre I sayılı Cetvelin (e) bendi kapsamındaki lisanssız üreticilere "Lisanssız Üretici 2", diğer lisanssız üreticilere "Lisanssız Üretici 1" tarifesi uygulanır. 2019 sonrası mesken çatı GES (e) bendi kapsamında olduğundan Lisanssız Üretici 2 bedeli (65,6008 kr/kWh) geçerlidir. Bu sitedeki hesaplarda bedel ihtiyaç fazlasından düşülür; böylece fazla enerjinin net değeri 123,98 kr/kWh olur. Bedelin tam olarak hangi miktara uygulandığını görevli şirketinizden teyit edin.
Sık yapılan hesap hataları
- Satışı toplam birim bedelle çarpmak. İhtiyaç fazlası için ödenen fiyat dağıtım bedelini içermez. Fazlayı faturadaki toplam birim bedelle çarpan bir hesap, satış gelirini olduğundan yüksek gösterir.
- Cetveldeki dolar fiyatlarını esas almak. YEK Kanunu’nun I sayılı Cetvelinde lisanslı tesisler için ABD doları sent/kWh cinsinden satırlar da yer alır; örneğin güneş için 13,3 sent. 2019 sonrası lisanssız tesislere ait (e) bendi ise TL kuruş/kWh cinsinden, abone grubunun aktif enerji bedelidir.
- Yıllık net farkla hesaplamak. Meskende mahsuplaşma aylık yapılır (md. 26/20); satılan miktar her ayın kendi fazlasıdır. Yaz aylarındaki fazla, kış aylarındaki açığı kapatmaz. Ayrıntı için mahsuplaşma nasıl yapılır? rehberine bakabilirsiniz.
- Vergili fiyatla karşılaştırmak. Sitedeki tüm değerler vergiler hariçtir; faturadaki vergili toplamla karşılaştırıldığında fark doğal olarak görünür.
- Düşük kademe fiyatını beklemek. Tüketimi düşük kademede kalan bir hane, fazlasının kendi ödediği düşük kademe bedelinden alınacağını düşünebilir. Yönetmelik meskende yüksek kademeyi esas aldığı için bu beklenti karşılık bulmaz (md. 28/11).
İstisnalar
- 2019 öncesi tesisler. 12 Mayıs 2019’dan önce çağrı mektubu almaya hak kazanan tesislerde ihtiyaç fazlası "ilgisine göre belirlenen fiyattan" satın alınır (md. 24/1). Farklı kaynaklı birden fazla tesisin hangisinden enerji verildiği tespit edilemezse en düşük fiyat uygulanır (md. 24/3).
- Yerli katkı. 30 Haziran 2021’den itibaren ilk kez işletmeye giren tesislere uygulanacak yerli katkı fiyatlarını YEK Kanunu uyarınca Cumhurbaşkanı belirler (md. 26/11).
- Hiç ödeme yapılmayan durumlar. Bazı durumlarda fiyat sorusu hiç doğmaz; şebekeye verilen enerji bedelsiz katkı sayılır. Bu liste fazla elektriği satabilir miyim? sayfasında.
- Vergiler. Buradaki bütün değerler EPDK’nın vergiler hariç tarifesidir; faturadaki vergiler ayrı bir konudur (vergiler hesaba katılıyor mu?).
Somut örnek: İzmir’de 4 kWp
PVGIS’e göre İzmir il merkezinde 1 kWp yılda 1.580 kWh/kWp üretir; 4 kWp’lik bir sistem yılda yaklaşık 6.319 kWh üretir. Bir mesken abonesinin temmuz ayında mahsuplaşmadan sonra 300 kWh fazlası kaldığını varsayalım (varsayımsal değer). Bu ayın satış bedeli, 300 kWh ile 1,8958 TL/kWh çarpılarak bulunur. Aynı 300 kWh’i evde tüketebilseydi, yüksek kademedeki bir tüketici için kaçınılan bedel 300 kWh ile 4,3207 TL/kWh çarpımı kadar olurdu. Aradaki fark, dağıtım bedelinin 300 kWh’lik karşılığıdır.
Aynı sistem bir işyeri aboneliğine bağlı olsaydı tablo değişirdi. İşyerlerinde mahsuplaşma saatlik yapıldığı için fazla, her saatte tüketimi aşan üretimden oluşur; fiyat da ilgili kademe için işyeri tarifesinin aktif enerji bedeli, kalan miktar için AG yüksek kademesi üzerinden belirlenir (md. 28/12). Bu nedenle mesken için yapılan hesabı bir işyerine olduğu gibi taşımayın; işyeri çatı GES rehberi farklılıkları ayrıca ele alıyor.
Ne yapmalısınız?
- Abone grubunuzu kontrol edin. Fiyat abone grubuna bağlıdır; faturanızdaki tarife sınıfını doğrulayın.
- Tüm tesisleri aynı grupta tutun. 2019 sonrası tesislerde ilişkili tüketim tesislerinin aynı abone grubunda olması zorunludur; aksi hâlde üretim bedelsiz sayılır (md. 30/6).
- Satışa değil öz tüketime göre düşünün. Gündüz tüketimini artırmak, aynı kilovatsaati daha yüksek değerle kullanmanızı sağlar. Hesap için tarife hesaplayıcı ve fatura tasarrufu aracı kullanılabilir.
- Tarife dönemlerini izleyin. EPDK güncellemesi sonrasında tasarruf ve satış hesabınızı yenileyin.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
Alış fiyatı bağlantı anlaşması tarihinde sabitlenir mi?
Hayır. YEK Kanunu fiyatı, EPDK’nın ilan ettiği kendi abone grubunuza ait tek zamanlı aktif enerji bedeline bağlar. EPDK tarifeyi güncellediğinde ihtiyaç fazlası için ödenen birim fiyat da yeni tarifeyi izler.
Satış fiyatına dağıtım bedeli eklenir mi?
Hayır. Kanundaki ölçü aktif enerji bedelidir; dağıtım bedeli bu fiyatın içinde yer almaz. Bu nedenle şebekeye satılan bir kilovatsaat, faturada kendiniz tükettiğiniz bir kilovatsaatten daha düşük değer taşır.
Gece-gündüz (çok zamanlı) tarifedeysem fiyat değişir mi?
Kanun, abone grubunun perakende tek zamanlı aktif enerji bedelini esas alır. Çok zamanlı tarife kullanıyor olmanız, ihtiyaç fazlası için esas alınan fiyatın tek zamanlı bedel olması kuralını değiştirmez.
Farklı abone gruplarındaki tesislerimi birleştirirsem hangi fiyat uygulanır?
2019 sonrası çağrı mektubu alan tesislerde ilişkili tüketim tesislerinin aynı abone grubunda olması zorunludur. OG ve AG seviyesinden bağlı aboneliklerin birlikte bulunduğu durumda ise aboneliklerin aktif enerji bedellerinden en düşüğü esas alınır.