Mahsuplaşma aylık mı, saatlik mi?

Mesken abonelikleriyle ilişkili ve 12 Mayıs 2019’dan itibaren çağrı mektubu almış tesislerde mahsuplaşma aylık yapılır (Yönetmelik md. 26/20). İşyeri, sanayi, tarımsal sulama gibi diğer abone gruplarına bağlı tesislerde ise mahsuplaşma saatliktir (md. 26/1). Bu fark, aynı sistemin mesken ve işyerinde çok farklı tasarruf sağlamasının başlıca nedenidir.

Kural nereden geliyor?

Mahsuplaşma kuralı yönetmelikte birkaç hükmün birlikte okunmasıyla ortaya çıkar:

1. Tanım saatliktir. Mahsuplaşma, saatlik zaman dilimi içinde gerçekleşen üretim ve tüketimin birbirinden düşülerek net üretim ya da net tüketimin kWh olarak bulunmasıdır (md. 4/1-ö). Bu tanım 2 Nisan 2026 değişikliğiyle yazıldı ve 1 Mayıs 2026’da yürürlüğe girdi.
2. Genel kural saatliktir. 2019 sonrası çağrı mektubu alan yenilenebilir tesislerin mahsuplaşması piyasa işletmecisi tarafından saatlik yapılır; ancak yirminci fıkra saklı tutulur (md. 26/1).
3. Mesken istisnası aylıktır. Yirminci fıkra, mesken abonelikleriyle ilişkili tesislerin mahsuplaşmasının piyasa işletmecisi tarafından aylık yürütüleceğini söyler (md. 26/20).
4. Ay, fatura dönemidir. Fatura dönemi bir takvim ayının ilk günü 00:00’da başlayıp sonraki ayın başına kadar süren dönemdir (md. 4/1-h).
5. Geçiş dönemi. Mahsuplaşma altyapısı piyasa işletmecisi tarafından 1 Mayıs 2026’ya kadar kurulacak, o tarihe kadar işlemler aylık mahsuplaşma kapsamında yürütülecekti (Geçici md. 13). Metin altyapının bu tarihe kadar kurulmasını öngörür; saatlik hesabın kendi tesisinizde hangi aydan itibaren uygulandığını faturanız ve görevli tedarik şirketinizin bildirimleri üzerinden kontrol edebilirsiniz.

Kavramın genel tanımı için mahsuplaşma sözlük maddesine, 2026 değişikliklerinin tamamı için 2026 değişiklikleri rehberine bakabilirsiniz.

İki yöntem arasındaki fark

Özellik	Aylık (mesken)	Saatlik (diğer abone grupları)
Karşılaştırma aralığı	Takvim ayı	Her saat
Gündüz fazlası gece tüketimine sayılır mı?	Aynı ay içindeyse evet	Hayır
İhtiyaç fazlası nasıl oluşur?	Ay sonunda üretim tüketimi aşarsa	Her saatte üretim tüketimi aşarsa
Öz tüketimin önemi	Ay içindeki toplam dengeye bağlı	Doğrudan eşzamanlı tüketime bağlı
Yıllık iki kat üretim sınırı	Uygulanmaz (md. 26/17)	Uygulanır (md. 26/17)

Aylık yöntemde gündüz şebekeye verilen enerji, aynı ay içinde akşam ve gece çekilen enerjiden düşülür. Saatlik yöntemde her saat kendi içinde kapanır: öğle saatlerindeki fazla ihtiyaç fazlası olarak satılır, akşam çekilen enerji ise tarife üzerinden faturalanır.

Somut örnek: aynı ay, iki farklı sonuç

Ankara’da 3 kWp’lik bir sistem düşünelim. PVGIS’e göre Ankara il merkezinde 1 kWp yılda 1.484 kWh/kWp üretir; 3 kWp için yıllık üretim yaklaşık 4.451 kWh eder. Bir yaz ayında sistemin 500 kWh ürettiğini, tüketimin 350 kWh olduğunu ve bunun yalnızca 100 kWh’inin üretimle aynı saatlere denk geldiğini varsayalım (varsayımsal değerler).

Kalem	Aylık mahsuplaşma	Saatlik mahsuplaşma
Üretimle karşılanan tüketim	350 kWh	100 kWh
İhtiyaç fazlası olarak satılan	150 kWh	400 kWh
Şebekeden faturalanan net tüketim	0 kWh	250 kWh

Aylık sistemde 350 kWh’lik tüketimin tamamı, enerji ve dağıtım bedeliyle birlikte faturadan düşer. Saatlik sistemde ise 250 kWh tarife üzerinden faturalanırken 400 kWh yalnızca aktif enerji bedeliyle satılır. Mesken için bu iki bedel bugün 432,0708 kr/kWh ve 189,5808 kr/kWh düzeyindedir (vergiler hariç, 4 Nisan 2026 tarifesi). Aradaki fark, saatlik sistemde eşzamanlı tüketimin neden belirleyici olduğunu gösterir.

Aynı hanenin aralık ayına bakalım. PVGIS 2026 sorgusuna göre Ankara’da aralık üretimi temmuz üretiminin yaklaşık %45’i kadardır. Örnekteki yaz ayını temmuz kabul edersek aralıkta üretim 225 kWh civarına iner. Tüketim yine 350 kWh olursa aylık mahsuplaşmada bile 125 kWh şebekeden faturalanır ve o ay satılacak fazla oluşmaz. Temmuzda satılan 150 kWh bu açığı kapatmaz; her ay kendi içinde kapanır.

Hesap hangi verilerle yapılır?

Aylık ya da saatlik olsun, mahsuplaşmanın ham verisi sayaçtan gelir. Üretim ve tüketim aynı yerdeyse bağlantı anlaşmasında belirlenen noktaya çift yönlü elektronik sayaç takılır; faturalamaya esas ölçüm bu sayaçtır (md. 21/1 ve 21/2). Her üretim tesisinin üretimini ölçen ayrı bir sayaç da zorunludur (md. 21/2). Kurulu gücü 10 kW’ın üzerindeki tesislerde sayaçların otomatik sayaç okuma sistemine uyumlu olması gerekir (md. 21/3).

Dağıtım şirketi her fatura dönemi için saatlik bazda şebekeye verilen ve şebekeden çekilen enerjiyi belirleyip piyasa işletmecisine ve görevli tedarik şirketine bildirir (md. 26/2). Mahsuplaşma sonucunda abone grubu ve kaynak bazında bulunan saatlik üretim, uzlaştırma için oluşturulan sanal sayaçlara kaydedilir (md. 26/3). Yani meskende sonuç aylık hesaplansa da veri saatlik toplanır.

Faturaya yansıması da iki kalemlidir. Mahsuplaşmadan sonra şebekeden net enerji çekilmişse bu net tüketim, tedarikçi ile tüketici arasındaki sözleşmeye göre faturalanır (md. 26/8). Üretimle mahsuplaşan tüketimin bedeli ise görevli tedarik şirketi tarafından tedarikçiye, tüketim tesisinin abone grubuna göre ödenir (md. 26/7-c).

İstisnalar ve özel durumlar

• 2019 öncesi tesisler. 12 Mayıs 2019’dan önce çağrı mektubu almaya hak kazanan (c), (f) ve (g) bendi tesislerinin mahsuplaşması ilgili şebeke işletmecisi tarafından saatlik yapılır (md. 23/1); ihtiyaç fazlası saatlik verilerden bulunup fatura dönemi bazında toplanır (md. 23/2 ve 23/3).
• Eski küçük tesisler için geçiş hakkı. 2019 öncesinde (ç) bendiyle, 10 kW ve altında kurulu güçle (c) bendi kapsamında çağrı mektubu alan tesisler için başvuru üzerine 26. madde hükümlerinin uygulanması öngörülmüştü (Geçici md. 4).
• Karışık abone grupları olmaz. 2019 sonrası tesislerde ilişkili tüketim tesislerinin aynı abone grubunda olması zorunludur (md. 30/6); bir tesis hem meskene hem işyerine bağlanarak aylık mahsuplaşmadan yararlanamaz.
• Birden fazla tüketim tesisi. Tüketimin üretimden büyük olduğu durumlarda mahsuplaşma sonrası tüketim, tesislerin mahsuplaşma öncesi tüketimleri oranında paylaştırılır (md. 28/1).

Ne yapmalısınız?

1. Abone grubunuzu belirleyin. Mesken aboneliği aylık, diğerleri saatlik mahsuplaşma anlamına gelir.
2. Mesken iseniz aylık dengeye bakın. Yıllık üretimi tüketime eşitlemek, kış aylarındaki açığı kapatmaz. Aylık dağılımı fatura tasarrufu aracında görebilirsiniz.
3. İşyeri iseniz saatlik profili çıkarın. Gündüz tüketiminiz arttıkça saatlik sistemin dezavantajı azalır; işyeri çatı GES rehberi bu profili ele alıyor.
4. Depolama ve şarjı birlikte düşünün. Saatlik sistemde bataryanın değeri artar; ancak depodan şebekeye verilen enerji için ödeme yapılmaz (Ek md. 3/2). Batarya ekleme rehberi kuralları anlatıyor.
5. Hesabın tamamını okuyun. Örnek hesaplar ve faturaya etkisi mahsuplaşma nasıl yapılır? rehberinde.